Historia - Wkleić do odp. działu - Powstanie listopadowe

Card Set Information

Author:
riatoz96
ID:
297687
Filename:
Historia - Wkleić do odp. działu - Powstanie listopadowe
Updated:
2015-03-18 15:34:21
Tags:
asd
Folders:
HIST KLAS
Description:
Na klasowke z historii, pozniej wkleic do dzialu II - polacy w okresie pwost. narodowych
Show Answers:

Home > Flashcards > Print Preview

The flashcards below were created by user riatoz96 on FreezingBlue Flashcards. What would you like to do?


  1. Podział
    • KP
    • Wielkie Księstwo Poznańskie
    • Rzeczpospolita Krakowska
    • Królestwo Galicji i Lodmerii
  2. Ustrój KP
    • Namiesnik - Józef Zajaczek
    • Rada Administracyjna (5 ministerstw)
    • Rada Stanu 
    • 8 województw
    • Sejm - król, senat, izba poselska, raz na 2 lata
  3. Konstytucja Królestwa Polskiego
    • 1815 r. - podpisał Aleksander I; jedna z najbardziej liberalnych ówczesnej Europy
    • Mimo to, to raczje zbiór zasad pozadanych niz respektowanych
    • Władza w państwie
    • Wielki ks. Konstanty Romanow (brat cara, naczelny wójdz wojska polskiego)
    • Senator Nikołaj Nowosilcow (pozakontytucyjny pełnomocnik cara ds. polskich)
  4. Królestwo Polskie a carstwo
    • Konstanty nie respektowal konstytucji, bo sprzeczne z rosyjska tradycja
    • Nowosilcow - niechec do KP - podsycal obawy o lojalność Polaków - węszył spisków itp.
    • Stacjonowały u nas rosyjskie jednostki, niezalezne od naszych władz
    • Marcin Badeni: "Konstytucja na stole, bat pod stołem"
    • Car mial wlaczyc ziemie zabrane ale z tym bardzo zwlekał
  5. Coraz gorzej
    • 1819 r. - gen. Józef Zajaczek (carski namiestnik Królestwa) wprowadził cenzurę prasowa
    • Policja inwigilowala i aresztowala podejrzanych o spiskowanie lub krytykę państwa i władz
    • 1825 r. - koniec jawności obrad sejmu
    • Różne postawy Polaków
    • Wielu lojalistów - Wincenty Krasiński, Zajaczek,
    • Opozycja - Adam Jerzy Czartoryski, Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki, Stanisław Staszic
    • Ci co w opozycji oddalili sie od polityki,bo nielaska cara i skupili sie na oswiacie, gospodarce
    • Częśc generałów nie wierzyła w ew. powstanie - bo jak można pokonac tych co pokonali "boga wojny" - Napoleona (bo to głównie weterani w. napoleonskich)
  6. Legalna opozycja polityczna
    • Kaliszanie (bo z woj. kaliskiego)
    • Winceny i Bonawentura Niemojowscy
    • Przestrzegać praw konstytucji! Popierali monarchię konstytucyjna
    • Przeciwni rewolucji i niepodległościowej konspiracji
    • Wolność osobista, słowa, wyznania
    • Swoboda dzialalnosci gospodarczej oparta na zasadach liberalizmu
    • Oczynszować a nawet uwaszczyć chłopów, krytyka rzadu
    • Później
    • 1820 r. - car na sejmie ostro hejtował - zaprzestał > zwoływać sejmu do 1825 r., a i później kaliszan nie dopuszczano
    • 1830 r. - poparli powstanie listopadowe i jedna z glownych sil Rzadu Narodowego
  7. Poczatki konspiracji
    • Szczególnie radykalni - młodsi oficerowie, podchorazy, studencji, itenligenci, mieszczanie
    • Wa-wa - Zwiazek Wolnych Polaków,
    • 1817 r. - Zwiazek PRzyjaciół pod godłem PAnta Koina 
    • Towarzystwo Filomatów
    • Wilno - 1817 r. -
    • Adam Mickiewicz i Tomasz Zan - rozwijac oswiate; jawnie, ale uniwerek hejcił
    • Zgromadzenie Filaretów -
    • 1820 r. - Wilno - Z inicjatywy filomatów tłamszonych na uniwerku
    • Ksztaltować młode pokolenie w duchu patriotycznym
    • 1823 r. - aresztowania obu grup z inicjatywy Nowosilcowa - kuratora wileńskiego okregu szzkolnego
  8. Zwiazki konspiracyjne
    • 1819 r. - Wolnomularstwo NArodowe (mjr. Walerian Łukasiński) 
    • Półjawna organizacja, skupiała masonów z KP, Litwy, Poznańskiego
    • "Utrzymanie narodowości" 
    • 1820 r. - rozwiazanie, bo sprzecznosci wewnatrz, nie każdy antyrosyjski
    • Towarzystwo patriotyczne
    • 1821 r. - KP głównie ale też Litwa, Ukraina, Poznańskie
    • Wzorowali się na karbonariuszach, ale umiarkowani
    • Domagać się Ziem Zabranych, przestrzegania konstytucji, umacniać poglady niepodleglosciowe w państwie
    • Motywowali Polaków, żeby wysyłać do cara adresy (petycje), zeby zrobil co obiecal
    • Akcje bardziej zdecydowane pozostawione na czas, gdy bedzie lepsza koniunktura miedzynarodowa
    • 1822 r. - aresztowany Łukasiński > nowy przywodca Krzyżanowski; próbował dogadywać się z pozniejszymi dekabrystami
    • Nie można sie bylo dobrze dogadac, bo Rosjanie nie chcieli naszych granic uznac dawnych
    • 1825 r. - nowy car - Mikołaj I - przeciwny polskiej autonomii
    • Kazał spiskowców sadzic senatowi polskiemu, zeby nie narastal antyrus, a niechec Polaków do Polaków
    • Wyroki dosyc slabe wbrew naciskowi, zadowolenie jako takie społeczeństwa Wa-wy
    • 1828 r. - rozbicie Towarzystwa Patriotycznego
  9. Przeddzień powstania
    • 1828 r. - sprzysiężenie podchorazych (Piotra Wysockiego, bo to instruktor w Szkole Podchorazych Piechoty, Wa-wa)
    • Liczyli na porazke Rosji w walce z Turcja, ale Rosja wygrała - lipa
    • 1829 r. - radykalna cz. - plany zamachu i zabicia Mikołaja I podczas koronacji królewskiej w Wa-wie
    • Koniec lat 20. - jako taka stabilizacja - gospodarka ok, nadwyzka budzetowa, spokojna koronacja i obrady sejmu
    • Coraz silniejsze represje (1828 r. - rozbicie TP)
    • Ostatnie dni
    • 1830 r. - nieurodzaj w KP - kryzys i wzrost niezadowolenia 
    • Poczatek aresztowań sprzysiężenia podchorazych
    • Informacje w prasie o mobilizacji polskiej armii - myslano, ze to reakcja na wydarzenia na Zachodzie
    • Przywódcy spisku - trzeba powstania, ale nie maja moralnego prawa do przewodzenia spoleczenstwu, tylko zaczac!!
    • Liczyli, ze pozniej dadza wladze tym co maja autoryet, Lelewel też uważał, ze powstanie przyjma poslowie dobrze
    • Patriotyczna inicjatywa,  bez sprecyzowanego programu
  10. Amia Królestwa Polskiego
    • 1814 r. - spotkanie delegacji polskich wojskowych w Paryżu z carem - Komitet Wojskowy
    • W przededniu - 35 tys. doskonale wyszkolonego wojska i uzbrojonego
  11. Współpracować czy walczyć?
    • No niby można współpracować, bo wszelkie atrybuty państwa - ustawa zasadnicza, zapowiedzi cara dla Polaków - nadzieje na rzeczywista autonomię
    • Podczas pierwszych obrad sejmu car w polskim mundurze, z Orderem Orła Białego, obiecuje, ze odda z. zabrane
    • Obietnice ładne, ale za to od 1819 r. cenzura, od 1825 niejawne obrady, po 1826 r. bez naczelnika
    • Łamanie konstytucji i represje - powstawanie spiskowych organizacji
    • Sad sejmowy od 1827 r. mial sadzic spiskowcow, ale sprzeciwial sie Rosji, wyroki łagodne - ta postawa wg. Andrzeja Chwalby przyczyniła się do wzmocnienia nastrojów niepodległościowych
  12. Postawy społeczeństwa
    • Lojaliści: Józef Zajaczek, Stanisław Grabowski, Wincenty Krasiński
    • Antyruscy, ktorzy chcieli dzialac dla narodu w obrebie tego systemu - Fr. Ks. Drucki-Lubecki, Adam Jerzy Czartoryski
    • Idee walki z zaborca wzmacniała ideologia romantyczna, wiara w nadludzki wysiłek, apoteoza buntu
    • Różnice postaw wynikały wg prof. Wojciecha Roszkowskiego z różnicy pokoleń - młodzi za walka
  13. Wybuch powstania
    • Ogłoszenie mobilizacji armii rosyjskiej i polskiej - myslelismy, ze to na Zachod, a to chyba zeby spacyfikowac nas
    • Informacje o planowanych aresztowaniach na grudzień
    • Przywódcy - Piotr Wysocki, Józef Zaliwski - bez dokładnego planu działania, planowali poczatek na 29 listopada
    • Taka data, bo wtedy straz przed najwazniejszym bud. stolicy - 4 Pułk Piechoty Liniowej (Czwartacy), a oni przychylni spiskowi
    • Belwederczycy - pierwszy oddział powstańczy - poszli do Belwederu (na czele Ludwik Nabielak i Seweryn Goszczyński) zabić Konstantego, ale sie schowal
    • Podchorazy, ktorzy brali udzial ruszyli na arsenal - tam zapasy broni; 
    • 10 tys. Polaków vs 6,5 tys. ruskich w stolicy
    • Generałowie itp. nie chcieli zrywu, odmawiali - 6 zginelo
    • Przylaczyli sie Czwartacy, a pozniej jakies mniejsze jednostki + poparcie zwłaszcza uboższej ludnosci stolicy
    • Aleksander zebrał dwa wierne pl i rus pułki pod Wa-wa i powiedzial, ze sie nie bedzie mieszal w polska awanture - kazal to Polakom zalatwic
  14. Próby porozumienia
    • Prośby ale zaden autorytet sie nie chcial dolaczyc, a Wysocki tez dalej nie chcial
    • 29/30 listopada - spotkanie ks. Czartoryski, Drucki-Lubecki i Julian Ursyn Niemcewicz - uspokoic rewolucyjne nastroje
    • Rada Administracyjna miala byc psozerzona o osoby popularne wsrod powstancow - gen. Józef Chłopicki i Joachim Lelewel
    • Reaktywacja TP - formalnei pod wladza Lelewela, faktycznie Maurycego Mochnackiego - on nie chcial dac zdlawic
    • 3 grudnia Rada Adm > Rzad Tymczasowy i władza wojskowa dla Chłopickiego, ale on to potepil - szok
    • 5 grudnia - ogłosił się dyktatorem i utrzymał Rzad Tymczasowy - ciało doradcze
    • Chłopicki nie wierzyl w wygrana, chcial na dobrych warunkach dyskutowac z carem, wiec trzeba uspokoic miasto, ale i budowac armie, zeby sie nie czepiali
    • 10 grudnia - delegacja do cara - na czele Drucki-Lubecki i Jan Jezierski z petycja
    • Respektowac konstytucje, usnac wojska rosyjskie, przylaczyc ziemie zabrane - ogolnie spelnienie obietnic
    • 18 grudnia - podczas oczekiwania na odp jeszcze - sejm uznal powst. za narodowe
    • Car nie bedzie negocjowal > dymisja Chłopickiego (sam) ; do tego hejt na Rosje bo wredna odezwa Iwana Dybicza
    • 25 stycznia - sejm uchwalił detronizację Mikołaja I
    • Pięciosobowy Rzad Narodowy - Czartoryski, Niemojowski, Lelewel
  15. Wojna polsko-rosyjska
    • Detronizacja - bezpośrednia przyczyna wojny
    • Feldmarszałek IWan Dybicz - 127 tys. + 350 armat vs 50 tys. Polaków i 100 armat; weszli w lutym
    • Przywódca naszym mianowany gen. Michał Radziwiłł, ale wiedziano, ze sie nie nadaje - jego zastepca Chłopicki
    • Plan Józefa, żeby wydac walke na przedpolach Wa-wy i jbc skapitulowac z honorem
    • Cofanie sie pod Wa-we i pierwsze bitwy - Stoczek (14 luty), pod Dobrem (17 luty) - wygrane i wpływ na morale
    • 25 lutego = b. pod Grochowem - decydujace starcie, powstrzymalismy Rosje przed zajeciem Wawy i szybkim stlumieniem
    • Armia Rosyjska musiala pauzowac bo wykrwawiona + epidemia cholery
    • Marzec 1831 r. - powstanie na Litwie - zagrozenie dla rus. szlakow komunikacyjnych - zeby pokonac, wycofywanie z KP czesci
    • Nowym naczelnym dowdoca wojsk polskich - gen. Jan Skrzynecki, nie wykorzystal koniunktury dobrej, bo zamulacz, ale mial dobrego płk. Ignacego Pradzyńskiego
    • 30/31 marca- wygrana pod Wawrem i Dębem Wielkim (zgodnie z planem Pradzyńskiego, zeby zajac magazyny w Siedlcach)
    • 10 kwietnia - b. pod Iganiami, znowu wygrana dzieki geniuszowi Ignacego
    • Armia wtedy nasza osiagnela juz 100 tys. zolnierzy
    • 26 maja - porazka pod Ostrołeka z winy Skrzyneckiego - kleska wojsk polskich, upadek morale i wiary; zmarnowany plany Ignacego
  16. Upadek powstania
    • Załamanie po Ostrołęce - nowy feldmarszałek - Iwan Paskiewicz- zaatakować na Wa-we od zachodu
    • Pomoc Prusakow, Rosja przekroczyla Wisle - atak an stolice
    • Odebrano dowodcztwo Skrzyneckiemu, oddano Henrykowi Demibńskiemu
    • 15 sierpnia - Wzburzeni mieszkańcy, niepokoje, samosady na domniemanych winowajcow
    • Przekazano dowódcztwo nad armia gen. Janowi Krukowieckiemu
    • Wrzesień - Paskiewicz pod stolice, odrzucenie negocjacji, Krukowiecki wystawił 40 tys. naszych vs 80 tys. ich bo sie bal powolac pod bron Wa-we
    • 6 września poczatek naporu - głowne siły skierowane na szańce Woli - tam bronił gen. Józef Sowiński
    • Nasi mysleli, ze to pozorowane natarcie, za pozno ogarneli, zeby pomoc
    • 8 wrzesnia - kapitulacja miasta
    • Paskiewicz - nowy ks. warszawski
    • Wciaz pozostawaly twierdze Modlin i Zamość (60-70 tys. armii), ale tam brak woli juz
    • 23 wrzesnia - ostatnie posiedzenie sejmu i zawieszenie powstania
    • Październik - zajecie ostatnich twierdz; koniec wojny bez formalnej kapitulacji
    • Masowe emigracje Polaków
  17. Podsumowanie
    • Upadło powstanie, ale na rok mielismy niepodległe państwo polskie z wlasnym rzadem, parlamentem, armia 200 tys.
    • Ważny element polskiej tożsamości narodowej 
    • Główny udział mieszczan i szlachta (na Litwie chłopi)
  18. Kobiety w powstaniu
    • Zaangazowaly sie setki z roznych stanow tu i tam
    • Najslyniejsza Emilia Plater- mloda szlachcianka - sformowala partyzantke i walczyla z Rosja
  19. Powstanie na arenie międzynarodowej
    • Wielki entuzjazm tam gdzie tez walczono z ladem wiedeńskim - wiece poparcia i manifestacje w WB, Fr, Belgii, Piemoncie, Szwajcarii
    • Francja nas najbardziej zawiodla, nie chcieli przelewac krwi za nas
    • WB - nota upominajaca do Peteresburga, ze ple ple, konstytucja
    • Prusy - jawnie wrogo do nas, na granicy ustawili armie, zeby sie nie przenioslo powstanie
    • Tylko Austria tam coś cokolwiek, bo tez chcieli slabszej Rosji - złagdozenie polityki do Galicji - rozmowy dot. ew przejecia tronu pl przez Habsburgow zamiast ruskich
  20. Walki na ziemiach zabranych
    • Grudzień - projekt ofensywy wojsk pl na Litwe dla rozbicia lub przeciagniecia korp. lit na nasza strone; Wojciecha Chrzanowskiego, ale plan odrzucony
    • Józef Dwernicki - wyprawa zeby wesprzev wystapienia szlacheckie na Podolu i Wołyniu
    • 1831 r. - samorzutne wyst. na Żmudzi, ale okrutne poskramianie - masakra w Oszmianie (kwiecień)
    • Maj 31 r. - wspacie na Kresach od Antoniego Giełguda
    • Koniec - w lipcu wiekszosc wkroczyla do Prus, gidze rozbrojono ich
  21. Były szanse?
    • Przyczyny klęski
    • Brak narodowej jedności, zła wola generałów, polityków, zły moment - niesprzyjala sytuacja miedzynar + brak wsparcia Zachodu
    • Pradzyński w swoich pamietnikach wielka czescia winy obarczal Skrzyneckiego
    • Lipa też, że Ksiestwo Wa-wskie podzielone na kongresie - podkreslal to zwlaszcza hisotryk Szymon Askenazy
    • Znaczenie powstania
    • Czy bysmy wygrali, gdyby lepsi generalowie, lepsza wola walki

What would you like to do?

Home > Flashcards > Print Preview