Historia - Kultura - Antyczna Grecja

Card Set Information

Author:
riatoz96
ID:
299470
Filename:
Historia - Kultura - Antyczna Grecja
Updated:
2015-03-30 05:55:27
Tags:
asd
Folders:
Historia//Kultura
Description:
asd
Show Answers:

Home > Flashcards > Print Preview

The flashcards below were created by user riatoz96 on FreezingBlue Flashcards. What would you like to do?


  1. Literatura
    • Okresy - archaiczny (do końca VI); klasyczny ( V-IV; rozkwit kultury); hellenistyczny (Po Aleksandrze)
    • Twórcy
    • Homer - Iliada, Odyseja; VIII p.n.e.
    • Arktinos - najdawniejszy poeta grecki
    • Stasinos - "Opowiesci cypryjskie" - porwanie Heleny przez Parysa i wyprawa do Troi 
    • Hagias - "Powroty" - dalsze losy uczestników wojny trojańskiej
    • Hezjod - "Teogonia"o bogach i herosach, "Prace i dnie"
    • Epoka liryki greckiej - VII-VI p.ne.
    • Liryka - piesni spiewane przy akompaniamencie liry; Alkajos, Safona, Teognis, Pindar, Anakreont; 
    • Polityka, moralność, miłóść
    • Historiografia - V p.n.e.
    • Najstarsi - logografowie - zwlaszcze genealogie rodów; pisali o zakładaniu miast, gromadzili mity
    • Hekatajos
    • Herodot z Halikarnasu - V p.n.e. - ojciec historii; "Dzieje" - przebieg wojen grecko-perskich i info o hist i geografii Hellady, Persji, Egiptu
    • Tukidydes - bardziej uznawal wplyw ludzi na dzieje niz bogów (inaczej Herodot); zwycięża siła, a nie dobro; "Wojna peloponeska"
  2. Retoryka
    • Sztuka wymowy
    • V p.ne. - zwyczaj zapisywania i publikacji mow podczas obrad zgromadzenia ludowego i sadow
    • Demostenes (Filipiki - przeciw Filipowi II), Ajschines (politycy), ale i Izokrates (tworca szkoly retorycznej)
  3. Teatr
    • Geneza - uczty religijne ku czci boga wina Dionizosa
    • Podczas procesji jednego z mieszkancow przebierano za Dionizosa, a chor mezczyzn ubierano w skóry kozłów
    • Na czele pochodu - przodownik i on narzucal tempo i rytm - w poł. VI p.n.e. poeta Tespis uczynil go I aktorem
    • Agony - zawody dramatyczne podczas swieta Dionizosa 
    • Tragediopisarze: Ajschylos, Sofokles (III aktor) , Eurypides - podejmowali aktualne i ponadczasowe problemy
    • Konkursy komediowe; komediopisarze - Arystofanes - skupiali sie na terazniejszosci
    • Teatr
    • Poczatkowo - przedstawienia na agorze
    • Potem drewniany teatr Dionizosa Eleuteriosa - na zboczu Akropolu
    • Widownia - theatron; orchestra - tanczyl chór; Proskenion - wystepowali aktorzy; skene - przebieralnia i rekwizyty
    • Tetralogia - trzy tragedie i jeden dramat - przygotowywal kazdy uczstnik konkursow; choreog to mieszkaniec, ktory oplacal chór - jesli wygral konkurs, tez nagrodzony
    • IV p.n.e. = teatr w Epidauros
  4. Filozofia
    • Filozofia jońska - zastapienie myślenia religijnego przez racjonalne
    • Tales z Miletu - VII/VI p.n.e. - wszystko z wody
    • Demokryt z Abdery - V/IV p.n.e. - teoria atomistyczna - swiat z małych atomów
    • Rozkwit - V p.ne. - sofiści - przygotowac czlowieka do dzialnosci publicznej
    • Sokrates - polemika z sofistami - wierzyl, ze istnieje najwyzsza prawda i trzeba jej szukac; nalezy poznac czym jest dobro; nie cenil demokracji; kwestionowal podst. wartosci spoleczne-bogactwo, slawe, wladze - 399 skazany na smierc
    • Platon - uczen Sokratesa - twórca idealizmu i utopijnej wizji swiata - to co dookola odbiciem wiecznego swiata idei; Dusza sklada sie z 3 czesci, odpowiadajacych 3 cnotom; zawsze jedna dominuje; władza dla filozofów, nie demokracja; "Państwo" , "Prawa"; nauczal w oliwnym gaju Akademosa - Akademia
    • Arystoteles - Liceum (w gaju Apollina Lykejosa) - podstawy logiki i metafizyki
  5. Archiktetura
    • Używanie kamienia w budownictwie - od okresu archaicznego
    • Plan czworokata, dach dwuspadowy, rzedy kolumn
    • Fasady wienczone trojkatnymi przyczolkami zdobionymi plaskorzezbami
    • Porzadki architektoniczne - dorycki i joński +IV p.n.e. - koryncki 
    • Azja Mniejsza - monumentalne grobowce - np. mauzoleum w Halikarnasie, tolosy (budowle sakralne na planie koła, otoczone kolumnadami)
  6. Porzadki architektoniczne
  7. Budowa teatru
  8. Budowa światyni
    • Tympanon - trojkatny szczyt
    • Kolumnada - kolumny otaczajace światynie
    • Pronaos - przedsionek przed wejsciem do sali glownej
    • Naos - sala światyni, gdzie jest posag bostwa
    • Krepidoma - podmurowanie swiatyni - na nim kolumny; najdalsze krance - schody
    • Akroterion - dekoracja z kamienia i terakoty - zdobil szczyt i narozniki dachu
    • Rampa - bo stopnie warstw krepidomy za duze dla ludzi
  9. Sztuki plastyczne
    • Rzezba - dla potrzeb kultu - najczesciej na zamowienie poleis dla ozdoby swiatyn i budowli publicznych
    • Współcześnie znamy głównie rzymskie kopie greckich rzeźb
    • Okres klasyczny rzeźby - V-IV p.ne. - uksztaltowanie klasycznego kanonu piekna - dokosnalic cialo
    • Materialy - głównie kamień, ale i braz czasem
    • Rzezbiarze
    • Fidiasz - posagi Ateny Partenos i Zeus Olimpijski
    • Myron - Dyskobol
    • Poliklet - w traktacie "Kanon" zaprezentowal idealne proporcje ciała
    • Lizyp - nadworny rzeźbiarz Aleksandra
    • Malarstwo
    • Głównie z opisow, a do dzis zachowali sie tylko przyklady na wazach i naczyniach innych
    • Czarnofigurowy styl (czarne rysunki, tło czerwone; sceny mityczne, biesiadne)
    • Czerwonofigurowy styl (czerwone na czarnym; ludzie, zwierzeta, rosliny)
  10. Religia
    • Politeizm, antropomorfizacja; brak swietych ksag ani kaplanow czuwajacych nad wiekszosci wierzen
    • Bogowie nei wszechmocni, mieli ludzkie wady
    • Polis mialy bostwa opiekuncze - Ateny (Atena), Milet (Apollin), Efez (Artemida)
    • 12 najwazniejszych mieszka na górze - Olimpie
    • Zeus - ojsciec bogów i ludzi, pan swiata; potomstwo: Afrodyta, Atena, Ares, Dionizos, Herakles
    • Hades - brat - swiat podziemny
    • Posejdon - morza, rzeki, jeziora
    • Hera - żona Zeusa - rodziny i mezatki;
    • Atena - tez patronka kobit, ale i sprawiedliwej wojny i madrosci
    • Apollin - bog piekna, sztuki, poezji, muzyki (miał dziewiec muz)
    • Artemida - siostra Apollina - łowy, przyroda
    • Afrodyta - pieknosc, z piany morskiej; bogini miłości
    • Hefajstos - kulawy malzonek Afrodyty - rzemieslnicy, zwlaszcza kowale
    • HEstia - ognisko domowe, rodzina, małżeństwa
    • Ares - wojny
    • Hermes - posłaniec bogów, kupcy, złodzieje, podrozni; odprowadzanie zmarlych do Hadesu
    • Demeter - rolnictwo
    • Dionizos - wino itp
    • Inne
    • Na drzewach - driady; na lakach - lejmoniady; w rzekach itp = najazdy; w morzach - nereidy; w gorach - oready
    • Herosi - potomkowie bogów i zwyklych kobiet; szczegolne zdolnosci
    • Formy kultuu - swiatynie, skladanie ofiat, uroczystosci
    • Wyrocznie - zwlaszcza Delfy (tam Pytia), Dodona (najstarsza, tu sellowie - kaplani Zeusa + kaplanki Dione), Milet - korzystano z ich porad, zeby zyc jak bogowie radza
  11. Prometeusz
    • Ulepil z gliny pierwszych ludzi
    • Oszukał Zeusa przy skladaniu ofiary - gniew i odebranie ognia
    • Prometeusz odzyskał ogień > Zeus kazal Hefajstosowi ulepic piekna kobiete Pandore i dac jej puszke pelna nieszczesc
    • Otworzyla; Prometeusz do skal Kaukazu przykuty - uwolnil dopiero Herakles
  12. Sport
    • Zawody sportowe - jeden z sposobow oddawania czci
    • Od 776 p.n.e. - najwieksze igrzyska - w Olimpii - ku czci Zeusa - na ich czas "święty rozejm"
    • Zwyciezca - olimpionik - wieniec laurowy, słwa, uznanie
  13. Cechy kultury hellenistycznej
    • Tam na wschodzie gdzie osrodki Greków - teatry, stadiony, gimnazjony - osrodki wychowania i rozpowszech. kultury
    • Zetkniecie kultury greckiej ze wschodnio doprowadziło do wykształcenie kultury hellenistycznej
    • Zróżnicowana, ale w pewnym stopniu jednolita
    • Od Hiszpanii po Afganistan kultura grecka i wspolny jezyk - koine
  14. Ośrodki kultury
    • Ptolemeusze
    • Stolica intelektualnego świata greckiego - Aleksandria zamiast Aten teraz (w Egipcie, założyl Aleksander)
    • Utowrzenie  Muzeum ("Stowarzyszenice czcicieli muz) - literaci i uczeni, ktorych krol oplacal stale i dawal mieszkanie i zywienie i hajs na badania
    • Mieli obserwatoria astronomiczne, ogrody botaniczne, zoologiczne, pracownie chirurgiczne
    • Bibliokteka Aleksandryjska - ok 700 tys. zwojow papirusowych - najwieksza skarbnica kultury antycznej
    • Rozwoj rzezby i architektury - dzieki mecenatowi krolewskiemu
    • Bruchejon - w tej dzielnicy mniejsza biblioteka do uzytku publicznego
    • Antiochia - u Seleukidów
    • Pergamon - niewielki, ale rozwiniety - studia nad grecka proza np.; szkola rzezbiarska; oltarz pergamoński - arcydzieło

What would you like to do?

Home > Flashcards > Print Preview