Historia - Notatki - Ideologie

Card Set Information

Author:
riatoz96
ID:
300394
Filename:
Historia - Notatki - Ideologie
Updated:
2015-04-09 19:37:39
Tags:
asd
Folders:
Historia//Inne
Description:
asd
Show Answers:

Home > Flashcards > Print Preview

The flashcards below were created by user riatoz96 on FreezingBlue Flashcards. What would you like to do?


  1. Liberalizm
    • Narodziny w oświeceniu
    • Wiara w ludzka dobroc - kazda jednostka powina byc wolna i kie
  2. Liberalizm
    • John Stuart Mill, Benjamin Constant, Alexis de Tocqueville
    • Pierwsza partia liberalna - wigowie brytyjscy
    • Najważniejsza wolność, może być ograniczona tylko przez wolnosc innych
    • Wiara w ludzka dobroć - każda jednostka wolna bedzie kierowala dobrem
    • Zwolennicy - głównie burżuazja - swoje bogactwo zawdzieczali swojej dzialalnosci, dlatego popierali liberalizm ekonomiczny (Adama Smitha)
    • Leseferyzm -kazdy powinien mieć możliwość prowadzenia własnej dzialalnosci gospodarczej
    • Państwo - egzekwowac prawo i zapewnic bezpieczenstwo przed napascia państwa innego, nietykalnosc własnosci prywatnej
    • Przeciwni absolutyzmowi, feudalnemu ustrojowi, demokracji (bo strach, ze tyrania wiekszosci)
    • Jedna z fundamentalnych zasad w XIX w. - prawo wykorzystywania trudnej syt. pracowników najemnych
    • Na ogół łaczono liberalizm w ekonomii, polityce, religii, obyczajach > Konflikt z KK
  3. Konserwatyzm
    • Wytworzył się w XVIII/XIX w. - reakcja na rewolucje francuska
    • Edmund Burke - twórca, Joseph de Maistre, Francois -Rene de Chateaubriand
    • Przeciwnicy liberalizmu; pierwsza partia konserwatywna - torysi
    • Głównie przedstawiciele arystokracji, warstw uprzywilejowanych, ktore chcialy utrzymania porzadku
    • Czasem zwani reakcjonistami (reactio=przeciwdziałanie)
    • Uznawali absolutyzm, system stanowy, uznawali nierwonosci za naturalne i ustanowione przez Boga
    • Kazda rewolucja - grzech wobec Boga; podkreslaly tradycje i religie; KK to instytucja wspierajaca monarsza wladze
  4. Socjalizm utopijny
    • Robert Owen - dbał o pracownikow swoich, Claude Henri de Saint-Simon (państwo kierowane przez uczonych i artystów, zarzadzane przez fabrykantów i kupców)
    • Charles Fourier - idea spółdzielczości (jak Owen) - propagował utworzenie falansterów - zrzeszen produkcyjnych
    • Niektórzy chcieli pomóc robotnikom - szkoły, przyfabryczne lecznice; rzadkość
    • Uwolnic społeczeństwo od dyktatu wolnego rynku itp.
    • Odwoływanie się do Utopii Thomasa More'a i kordelierów z czasów rewolucji; równowaga albo przynajmniej sprawiedliwy podział dóbr
    • Społeczeństwo bez biednych lub bogatych, robotników i fabrykantów, zyskujacych i wyzyskiiwanych
    • Przebudować społeczenstwo bez rewolucji - wiekszosc sie zgodzi wyrzec majatku itp LOL
  5. Komunizm
    • Poglady Fouriera inspirowaly wielu, np. dzialajacych podczas Wiosny ludów
    • Karol Marks- Niemiec - teoretyk komunizmu (odłam socjalizmu)
    • Manifest komunistyczny (1848 r.) - wraz z Fryderykiem Engelsem - wskazywali na dziejowa nieuchronność rewolucji
    • Miało powstac sprawiedliwe bezklasowe społeczeństwo i unicestwienie klasy posiadajacej przez proletariat
    • Socjalizm Naukowy - Marks - teoria rewolucji społecznej (czerpał z filozofii Hegla)
  6. Ruch robotniczy
    • Strajki czeste w WB - nielegalne - tłumiła policja, wojsko + zwalniano masowo i zatrudniano nowych - nieskutecznie
    • Niechęć do maszyn - w nich widziano źródło nędzy i bezrobocia - luddyści (bo legendarny Nedd Ludd - prekursor tego)
    • Strajki też w Europie Zachodniej
    • Zmiany
    • 1824 r. - ustawa zezwalajaca na zrzeszanie sie robotnikow > zalazek zw. zawodowych; dzieci not work w kopalniach, krotszy dzien pracy
    • 1830 r. - wygrana wigów w wyborach - chcieli reform William Cobbett i Robert Owen
    • 1832 r. - reforma p. wyborczego - obnizenie cenzusu majatkowego - 20% brytoli mialo p. wyborcze
    • 1833 r. - Organizacja Zw. Zawodowych (Owena) - domagali sie powszech. prawa wyborczego, corocznych wyborów itp.
    • 1833 r. - inspekcje fabryczne pierwsze
    • Czartyści
    • 1836 r. - Londyńskie Stowarzyszenie Robotników (William Lovett
    • 1837 r. - Karta praw ludu (The people's CHARTER) - domagali sie corocznych wyborow tajnych, pensja dla parlamentarzystow (aby bieda tez mogla brac udzial) > odrzucono > zamieszki > stłumiono krwawo
    • 1842 r. - nowa petycja - Ferguson O'Connor (na czele Ogólnokrajowego Stowarz. Czartywstów) - znów odrzucono, ale władze juz wiedzialy, ze trzeba reform
    • Ograniczenie czasu pracy do 10,5h, podstawowa opieka medyczna, szkolnictwo powszechne
    • 1846 r. - najwazniejsze - zniesienie cel importowych na zboze - spadek cen zywnosci
  7. Świadomość narodowa
    • Podczas rewolucji fr. nowe instytucje nazywano narodowymi w opozycji do dawnych królewskich
    • Powstawaly wiezi etniczne - upowszechnianie szkolnictwa itp, obowiazek sluzby wojskowej, znajomosc wspolnego jezyka
    • Zaczeto uwazac, ze wspolnota pochodzenia, kultura, jezyk, historia - najwazniejsza wiez społeczna - podstawowe czynniki narodotworcze, na ktorych powinno oprzec sie państwo
    • Napiecia na tle narodowym - najszybciej Niemcy i Włochy, bo tam bogata tradycja, ale polit. rozdrobnienie i zaleznosc od innych
    • W Europie Śr-Wsch - chęci uzyskania państwa lub utworzenia państwa (Ukraińcy)
  8. Demokratyzacja
    • Efekt przemian z XIX w.
    • Prawa polityczne - rozszerzanie
    • Poczatkowo - tylko waska warstwa z arystokracji feudalnej dawnej
    • Po Wiosnie Ludów - fale wystapień - zmiany w ustrojach - głównie monarchie ale już ograniczane parlamentem z wyborów
    • Republika
    • Umacniały się sys. republikańskie - Francja 48 (na 4 lata) > Francja 71 znowu, Szwajcaria
    • Absolutyzm - tam gdzie zacofanie (Turcja do 1907, Rosja do 1905)
    • Parlamenty - dalsze zwiększanie kompetencji kosztem monarchy + zrównywanie all w p. wyborczych
    • Pod koniec XIX w.
    • Głosowania tajne, poszerzanie uprawnień obywateli (wolnośc osobista, druku, wyznania)równość wobec prawa
    • Nienaruszalność majatku
    • Trójpodział władzy - pokojowe zmiany ekip rzadzacych, niezawisle sadownictwo
  9. Rozwój partii politycznych
    • Stopniowe rozpowszechnianie p. wyborczego + poszerzanie swobod = zainteresowanie polityka
    • Z małych ugrupowań w masowe
    • Pierwowzór - dwie tradycje 
    • Sys. polit. WB - dwa stronnictwa - wigowie i torysu - liberałowie i konserwatyści
    • Rewolcja jakobińska - kluby polityczne powstawały z roznymi programimi i ideami
    • Pierwsze nowoczesne partie Europy
    • Paria Konserwatywna i Partia Liberalna - kontynuacja wigów i torysów + 1900 r. Partia Pracy
    • Rosja - zakaz dzialalnosci partii (Działały za granica > zniesienie po rewolucji 1905 r.
  10. Anarchiścy i syndykaliści
    • Anarchiści 
    • Krytyka każdego państwa - nawet socjalistycznego
    • Idealnie - małe komuny, gdzie ludzie pracuja dla siebie i sobie pomagaja
    • Realizacja celow przez = uspołecznienie własnosci bez rewolucji
    • Odłamy radykalne - wybić dostojników - królow itp, to sie posypie państwo, bo oparte na ich autorytecie; terror individual.
    • Anarchosyndyklaiści, syndykaliści
    • Robotnikom potrzebne silne syndykaty - zwiazki zawodowe, ktore by przeprowadzily strajk powszechny > upadek państw
    • Teoretycy - Frenand Pelloutier, Georges Sorel
  11. I Międzynarodówka
    • Marks 
    • Socjalizm naukowy - walka klas (kapitaliści vs robotnicy)
    • Internacjonalistycna rewolucja - proletariusze sie zjednocza i spontanicznie wywolaja ja i dojdzie do likwidacji klasy wyzyskiwaczy i wprowadzi sie komunizm
    • Srodki produkcji wlasnoscia całego społeczeństwa
    • Inni socjaliści 
    • Jean Blanc - propagowanie warsztatów narodowych
    • Louis Blanqui - socjalizm wprowadzic mozna tylko sila; zawodowi rewolucjonisci musza je przeprowadzic, bo robotnicy bierni
    • Pierre Proudhon - państwo winne wszelkiemu złu - rozwiazac! Lokalne wspólnoty - własne organy samorzadowe;pokojowo
    • Anarchizm - Proudhon, ale wtedy jeszcze bez nazwy; potem Michaił Bakunin i ksiaze Piotr Kropotkin
    • Międzynarodówka
    • 1864 r. - Międzynarodówka Socjalistyczna - I międzynarodówka - próba pogodzenia różnych nurtów
    • Grupowali przedst. ruchow robotniczych z roznych państw; na czele Karol Marks
    • W końcu konflikt anarchistów z marksistami - wykluczenie Bakunina i jego zwolenników z prac jej
  12. Komuna paryska
    • Po wojnie z Prusami
    • 1870 r. - kleska Francji z Prusami i proklamacja III Republiki Fracuskiej
    • Nowe władze chciały dalej walczyć, ale brak poparcia miedzynarodowego + oddzialy uformowane nie odbily stolicy
    • styczeń 1871 r. - Rzad Obrony Narodowej - zgoda na ciezkie warunki Prusow
    • Wybory do Zgromadzenia Narodowego - wygrana monarchistów, a w Paryżu republikanie popierajacy dalsza walke
    • Tak więc - rzad (wersalczycy z Thiersem na czele) nie chce walczyć; komunardzi, radyklani republikanie tak
    • Szef nowego rzadu - monarchista Louis Adolphe Thiers - stolica przeniesiona do Wersalu (stad nazwa Wersalczycy)
    • Wojna domowa
    • Główna siła w miescie - Gwardia Narodowa - ochotnicza formacja obywatelska do obrony Paryża
    • Thiers nakazal rozbrojenie jej, bo sie obawial, ze nie podporzadkuje sie rozejmowi
    • Marzec 71 r. - krwawe zamieszki - oddziały władz wycofały sie z Paryża - tam KC Gwardii NArodowej
    • Komuna Paryża - rewolucyjny parlament
    • Rada Komuny Paryża - rzad
    • Walczyć dalej z Niemcami + przebudować społecznie i politycznie Francję
    • Reformy
    • Uspołecznienie frabyk, równooouprawnienie kobiet, laicyzacja państwa i szkolnictwa, konfiskata majatkow koscilenych,
    • Placa minimalna, rewolucyjny kalendarz jakobiński
    • Symbol zerwania z przeszłościa - zburzenie zabytkowej kolumny Wielkiej Armii; upamietniala Napoleona I
    • Koniec walk
    • Maj 71 r. - szturm rzadowych sil na Wersal (spora armia, bo Prusacy zaniepokojeni zwolnili cz. wojsk)
    • Klęska, ale wielki rozgłos i uznanie wsrod komunistów i anarchistów; rzezie z obu stron
    • Polacy
    • Jarosław Dabrowski - z "czerwonych" u nas; zginal na barykadach Paryża - dowodzil obrona Paryża
    • Walery Wróblewski 
    • Florian Trawiński - uratowa od spalenia Luwr
  13. Socjaldemokracja i komunizm
    • II Międzynarodówka
    • 1889 r. - II Międzynarodówka podczas międzynar. kongresu robotniczego w Paryżu - inicjatywa Engelsa
    • Próby znów pogodzenia - część chciała współpracy z istniejacymi władzami - marksisci uznali to za zdrade
    • 1 Maja - święto pracy
    • Socjaldemokracja
    • Droga to socjalizmu przez ewolucję - reformowanie kapitalizmu legalnymi środkami; Eduard Bernstein
    • Rewizjoniści - rewizja pogladow Marksa - nie dla nacjonalizacji całej gosp; poparcie pluralizmu polit, opieka państwa
    • Reformiści - Karol Kautsky -podobne poglady; socjalizm, ale wyrzeczenie rewolucji
    • Komunizm
    • Rewijza pogladow Marksa - rozlamy wielu partii socjalistycznych
    • Niezależna Socjaldemokratyczna PArtia Niemiec - Liebknecht i Róża Luksemburg - po wystapieniu z SDP
    • Rosja - SDPRR - Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji
    • Część nie chciała rewolucji - stronnicy Lwa MArtowa
    • Częśc chciała rewolucji - stronnicy Lenina
    • 1903 r. - zjazd SDPRR - większoscia okazali sie stronnicy Lenina - BOLszewicy, a mniejszoscia Martowa - MIENszewicy
    • Nurt socjalizmu Liebknechta i Lenina - komuniści
  14. Chadecja
    • Leon XIII - encyklika Rerum novarum - 1891 r.; papież robotników
    • Krytyka socjalizmu i liberalizmu; koncepcja pokojowego rozw. konfliktow na podst. społczenej nauki Kościoła
    • Podstawa koncepcji - odrzucenie marksistowskiej walki klas i liberalnej walki wszystkich ze wszustkimi
    • Zamiast tego - współpraca pracowników z pracodawcami z poszanowaniem własnosci prywatnej i praw zatrudnionych i godnosci ludzkiej
    • Nie może istnieć kapitał bez pracy ani praca bez kapitału
    • Współpraca państwa i kościoła
    • Poprawić położenie pracowników najemnych 
    • Tworzyć robotnicze stowarzyszenia katolickie
    • Zaczal sie faktycznie liczyc dopiero w wieku XX
  15. Nacjonalizm
    • II poł. XIX w. - rozkiwt idei narodowych
    • Nasilenie procesow, ktore z czasem doprowadzic mialy do zjednoczenia Włoch i Niemiec - wzorcowe przyklady p. narodowych
    • Darwinizm społeczny - życie społeczne oparte na ciaglej walce miedzy jednostkami, rasami, narodami
    • Efektem tych przemian zaostrzanie antysemityzmu, ktory popierano zawsze w Rosji, Francji, Niemczech
  16. Syjonizm
    • Pod koniec XIX w. - koncepcje nowoczesnego narodu dotarły do środowisk żydowskich
    • Żydzi to nie tylko wspólnota religijna, ale i narodowa wedlug wielu, ale powszechnie uwazano inaczej + jidysz uwazany za gware
    • Żydzi maja prawo do wlasnego terytorium - najlepiej w Palestynie 
    • Stolica Palestyny niegdyś Jerozolima - Syjon
    • Młodożydzi nawiazywali do nazwy Syjon i stad nazwa
    • Theodor Herzl - duży wpływ na rozwoj sijonizmu - Państwo żydowskie - manifest syjonistyczny wobec nasilania antysemit
    • Marzył o Palestynie, gdzie wspolnie zyliby Arabowie i Żydzi
    • 1897 r. - I Światowy Kongres Syjonistyczny w Bazylei - powołanie Światowej Org. Syjonistycznej

What would you like to do?

Home > Flashcards > Print Preview