Polskie powstania narodowe

Card Set Information

Author:
riatoz96
ID:
302483
Filename:
Polskie powstania narodowe
Updated:
2015-05-11 05:59:59
Tags:

Folders:
Historia//1815-1939 r.
Description:
asd
Show Answers:

Home > Flashcards > Print Preview

The flashcards below were created by user riatoz96 on FreezingBlue Flashcards. What would you like to do?


  1. Po wojnach napoleońskich Polska
    • Aleksander I dzieki Czartoryskiemu obiecal wiele rzeczy - ks. razem z z. zabranymi, powrot pl wojsk z godnoscia itp
    • Uczestnicy kongresu zapewniali PL, ze powstana instytucje dla zachowania narodowosci
  2. Królestwo Polskie
    • Królestwo Kongresowe potocznie - unia personalna z Rosja
    • 1815 r. - oktrojowana konstytucja, wspolpraca z Czartoryskim, najbardziej liberalna w Europie, PL jezykiem urzedowym
    • Sejm, rzad, administracja, 30 tys. wojska
    • Władza wykonawcza za monarche - namiestnik - Józef Zajaczek + Rada Administracyjna
    • 8 województw 
    • Sejm: Król, senat i izba poselska
  3. Zabór Pruski
    • Namiestnik - Antoni Radziwiłł (skoligacony z panujacym Hohenzollernami)
    • Język polskim - drugim urzedowym
    • Sejm prowincjonalny jak w all pruskich prowinacjach - wszystkie stany, ale maly wplyw na sprawy
    • Warmia - Prusy Wschodnie, Gdańsk - Prusy Zachodnie; germanizacja tych regionów
  4. Zabór austriacki
    • Najmniej praw 
    • Galicyjski sejm stanowy, ale znikome uprawnienia, bo monarchia scentralizowana i absolutystyczna
    • Gubernator - Lwów - administrował krajem
    • Język urzedowy - niemiecki, tak samo z oswiata
    • Kontrola policyjna i cenzura
    • Podatki wyzsze niz w KP
    • Pobór do armii cesarskiej scisly
  5. Gospodarka w Kongresówce
    • Społecznie
    • Rozwój poczatkowo - na wsiach wiecej upraw i nowe metody
    • Częste zmiany pańszczyzny na czynsz
    • Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki - Towarzystwo Kredytowe Ziemskie - bank inwestycyjny
    • 1828 r. - Bank Polski
    • Gospodarczo
    • 1822 r. - zniesienie ceł miedzy KP a Rosja 
    • Lata 20. - rozwój Łódzkiego Okręgu Przemysłowego - ośr. włókiennictwa
    • Warszawa - liczne przedsiebiorstwa itp.; wzrost liczby ludnosci
    • Staropolski Okreg Przemysłowy - hutnictwo i wydobnictwo
    • Zagłębie Dobrowskie - j.w.
    • Stanisław Staszic - rozwijal powyzsze ośrodki 
    • Kanał Augustowski - bo wojna celna z Prusami - transport tow. Wisła nad Bałtyk z pominiecem Gdańska
  6. Gospodarka w Zab. Pruskim i Austriackim
    • 1816 r. - poczatek uywlaszczenia chłopów w Prusach - z odszkodowaniem; nie obejlo to Wlk Ks. Poznańskiego
    • 1823 r. - oddzielnie cz. polska - korzystniej dla chłopów, bo mogli sie ubiegac nawet ci bez sprzezaju
    • Powstały duże gosp. chłopskie zapewniajace stabilna syt materialna
    • 1821 r. - Ziemstwo Kredytowe
    • Górny Ślask - dynamiczny rozw. przemysłu wydobywczego i hutniczego; zwlaszccza cynk
  7. Gospodarka w zaborze austriackim
    • Wykorzystywano prace pańszczyzniana poddanych
    • Wsie rozdrobnione i przeludnione, a chlipi przywiazani do wsi
    • Szlachta nie czula potrzeby oczynszowania
    • Nielcizne zakłady przemysłowe - sól w Bochni i Wieliczce
  8. Gospodarka w Krakowie
    • Odgórna prawna likwidacja pańszczyzny i oczynszowanie
    • Ważny ośrodek handlu i rzemiosła - górnictwo i hutnictwo
    • 1817 r. - maszyna parowa
  9. Podział
    • KP
    • Wielkie Księstwo Poznańskie
    • Rzeczpospolita Krakowska
    • Królestwo Galicji i Lodmerii
  10. Ustrój KP
    • Namiesnik - Józef Zajaczek
    • Rada Administracyjna (5 ministerstw)
    • Rada Stanu 
    • 8 województw
    • Sejm - król, senat, izba poselska, raz na 2 lata
  11. Konstytucja Królestwa Polskiego
    • 1815 r. - podpisał Aleksander I; jedna z najbardziej liberalnych ówczesnej Europy
    • Mimo to, to raczje zbiór zasad pozadanych niz respektowanych
    • Władza w państwie
    • Wielki ks. Konstanty Romanow (brat cara, naczelny wójdz wojska polskiego)
    • Senator Nikołaj Nowosilcow (pozakontytucyjny pełnomocnik cara ds. polskich)
  12. Królestwo Polskie a carstwo
    • Konstanty nie respektowal konstytucji, bo sprzeczne z rosyjska tradycja
    • Nowosilcow - niechec do KP - podsycal obawy o lojalność Polaków - węszył spisków itp.
    • Stacjonowały u nas rosyjskie jednostki, niezalezne od naszych władz
    • Marcin Badeni: "Konstytucja na stole, bat pod stołem"
    • Car mial wlaczyc ziemie zabrane ale z tym bardzo zwlekał
  13. Coraz gorzej
    • 1819 r. - gen. Józef Zajaczek (carski namiestnik Królestwa) wprowadził cenzurę prasowa
    • Policja inwigilowala i aresztowala podejrzanych o spiskowanie lub krytykę państwa i władz
    • 1825 r. - koniec jawności obrad sejmu
    • Różne postawy Polaków
    • Wielu lojalistów - Wincenty Krasiński, Zajaczek,
    • Opozycja - Adam Jerzy Czartoryski, Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki, Stanisław Staszic
    • Ci co w opozycji oddalili sie od polityki,bo nielaska cara i skupili sie na oswiacie, gospodarce
    • Częśc generałów nie wierzyła w ew. powstanie - bo jak można pokonac tych co pokonali "boga wojny" - Napoleona (bo to głównie weterani w. napoleonskich)
  14. Legalna opozycja polityczna
    • Kaliszanie (bo z woj. kaliskiego)
    • Winceny i Bonawentura Niemojowscy
    • Przestrzegać praw konstytucji! Popierali monarchię konstytucyjna
    • Przeciwni rewolucji i niepodległościowej konspiracji
    • Wolność osobista, słowa, wyznania
    • Swoboda dzialalnosci gospodarczej oparta na zasadach liberalizmu
    • Oczynszować a nawet uwaszczyć chłopów, krytyka rzadu
    • Później
    • 1820 r. - car na sejmie ostro hejtował - zaprzestał > zwoływać sejmu do 1825 r., a i później kaliszan nie dopuszczano
    • 1830 r. - poparli powstanie listopadowe i jedna z glownych sil Rzadu Narodowego
  15. Poczatki konspiracji
    • Szczególnie radykalni - młodsi oficerowie, podchorazy, studencji, itenligenci, mieszczanie
    • Wa-wa - Zwiazek Wolnych Polaków,
    • 1817 r. - Zwiazek PRzyjaciół pod godłem PAnta Koina 
    • Towarzystwo Filomatów
    • Wilno - 1817 r. -
    • Adam Mickiewicz i Tomasz Zan - rozwijac oswiate; jawnie, ale uniwerek hejcił
    • Zgromadzenie Filaretów -
    • 1820 r. - Wilno - Z inicjatywy filomatów tłamszonych na uniwerku
    • Ksztaltować młode pokolenie w duchu patriotycznym
    • 1823 r. - aresztowania obu grup z inicjatywy Nowosilcowa - kuratora wileńskiego okregu szzkolnego
  16. Zwiazki konspiracyjne
    • 1819 r. - Wolnomularstwo NArodowe (mjr. Walerian Łukasiński) 
    • Półjawna organizacja, skupiała masonów z KP, Litwy, Poznańskiego
    • "Utrzymanie narodowości" 
    • 1820 r. - rozwiazanie, bo sprzecznosci wewnatrz, nie każdy antyrosyjski
    • Towarzystwo patriotyczne
    • 1821 r. - KP głównie ale też Litwa, Ukraina, Poznańskie
    • Wzorowali się na karbonariuszach, ale umiarkowani
    • Domagać się Ziem Zabranych, przestrzegania konstytucji, umacniać poglady niepodleglosciowe w państwie
    • Motywowali Polaków, żeby wysyłać do cara adresy (petycje), zeby zrobil co obiecal
    • Akcje bardziej zdecydowane pozostawione na czas, gdy bedzie lepsza koniunktura miedzynarodowa
    • 1822 r. - aresztowany Łukasiński > nowy przywodca Krzyżanowski; próbował dogadywać się z pozniejszymi dekabrystami
    • Nie można sie bylo dobrze dogadac, bo Rosjanie nie chcieli naszych granic uznac dawnych
    • 1825 r. - nowy car - Mikołaj I - przeciwny polskiej autonomii
    • Kazał spiskowców sadzic senatowi polskiemu, zeby nie narastal antyrus, a niechec Polaków do Polaków
    • Wyroki dosyc slabe wbrew naciskowi, zadowolenie jako takie społeczeństwa Wa-wy
    • 1828 r. - rozbicie Towarzystwa Patriotycznego
  17. Przeddzień powstania
    • 1828 r. - sprzysiężenie podchorazych (Piotra Wysockiego, bo to instruktor w Szkole Podchorazych Piechoty, Wa-wa)
    • Liczyli na porazke Rosji w walce z Turcja, ale Rosja wygrała - lipa
    • 1829 r. - radykalna cz. - plany zamachu i zabicia Mikołaja I podczas koronacji królewskiej w Wa-wie
    • Koniec lat 20. - jako taka stabilizacja - gospodarka ok, nadwyzka budzetowa, spokojna koronacja i obrady sejmu
    • Coraz silniejsze represje (1828 r. - rozbicie TP)
    • Ostatnie dni
    • 1830 r. - nieurodzaj w KP - kryzys i wzrost niezadowolenia 
    • Poczatek aresztowań sprzysiężenia podchorazych
    • Informacje w prasie o mobilizacji polskiej armii - myslano, ze to reakcja na wydarzenia na Zachodzie
    • Przywódcy spisku - trzeba powstania, ale nie maja moralnego prawa do przewodzenia spoleczenstwu, tylko zaczac!!
    • Liczyli, ze pozniej dadza wladze tym co maja autoryet, Lelewel też uważał, ze powstanie przyjma poslowie dobrze
    • Patriotyczna inicjatywa,  bez sprecyzowanego programu
  18. Amia Królestwa Polskiego
    • 1814 r. - spotkanie delegacji polskich wojskowych w Paryżu z carem - Komitet Wojskowy
    • W przededniu - 35 tys. doskonale wyszkolonego wojska i uzbrojonego
  19. Współpracować czy walczyć?
    • No niby można współpracować, bo wszelkie atrybuty państwa - ustawa zasadnicza, zapowiedzi cara dla Polaków - nadzieje na rzeczywista autonomię
    • Podczas pierwszych obrad sejmu car w polskim mundurze, z Orderem Orła Białego, obiecuje, ze odda z. zabrane
    • Obietnice ładne, ale za to od 1819 r. cenzura, od 1825 niejawne obrady, po 1826 r. bez naczelnika
    • Łamanie konstytucji i represje - powstawanie spiskowych organizacji
    • Sad sejmowy od 1827 r. mial sadzic spiskowcow, ale sprzeciwial sie Rosji, wyroki łagodne - ta postawa wg. Andrzeja Chwalby przyczyniła się do wzmocnienia nastrojów niepodległościowych
  20. Postawy społeczeństwa
    • Lojaliści: Józef Zajaczek, Stanisław Grabowski, Wincenty Krasiński
    • Antyruscy, ktorzy chcieli dzialac dla narodu w obrebie tego systemu - Fr. Ks. Drucki-Lubecki, Adam Jerzy Czartoryski
    • Idee walki z zaborca wzmacniała ideologia romantyczna, wiara w nadludzki wysiłek, apoteoza buntu
    • Różnice postaw wynikały wg prof. Wojciecha Roszkowskiego z różnicy pokoleń - młodzi za walka
  21. Wybuch powstania
    • Ogłoszenie mobilizacji armii rosyjskiej i polskiej - myslelismy, ze to na Zachod, a to chyba zeby spacyfikowac nas
    • Informacje o planowanych aresztowaniach na grudzień
    • Przywódcy - Piotr Wysocki, Józef Zaliwski - bez dokładnego planu działania, planowali poczatek na 29 listopada
    • Taka data, bo wtedy straz przed najwazniejszym bud. stolicy - 4 Pułk Piechoty Liniowej (Czwartacy), a oni przychylni spiskowi
    • Belwederczycy - pierwszy oddział powstańczy - poszli do Belwederu (na czele Ludwik Nabielak i Seweryn Goszczyński) zabić Konstantego, ale sie schowal
    • Podchorazy, ktorzy brali udzial ruszyli na arsenal - tam zapasy broni; 
    • 10 tys. Polaków vs 6,5 tys. ruskich w stolicy
    • Generałowie itp. nie chcieli zrywu, odmawiali - 6 zginelo
    • Przylaczyli sie Czwartacy, a pozniej jakies mniejsze jednostki + poparcie zwłaszcza uboższej ludnosci stolicy
    • Aleksander zebrał dwa wierne pl i rus pułki pod Wa-wa i powiedzial, ze sie nie bedzie mieszal w polska awanture - kazal to Polakom zalatwic
  22. Próby porozumienia
    • Prośby ale zaden autorytet sie nie chcial dolaczyc, a Wysocki tez dalej nie chcial
    • 29/30 listopada - spotkanie ks. Czartoryski, Drucki-Lubecki i Julian Ursyn Niemcewicz - uspokoic rewolucyjne nastroje
    • Rada Administracyjna miala byc psozerzona o osoby popularne wsrod powstancow - gen. Józef Chłopicki i Joachim Lelewel
    • Reaktywacja TP - formalnei pod wladza Lelewela, faktycznie Maurycego Mochnackiego - on nie chcial dac zdlawic
    • 3 grudnia Rada Adm > Rzad Tymczasowy i władza wojskowa dla Chłopickiego, ale on to potepil - szok
    • 5 grudnia - ogłosił się dyktatorem i utrzymał Rzad Tymczasowy - ciało doradcze
    • Chłopicki nie wierzyl w wygrana, chcial na dobrych warunkach dyskutowac z carem, wiec trzeba uspokoic miasto, ale i budowac armie, zeby sie nie czepiali
    • 10 grudnia - delegacja do cara - na czele Drucki-Lubecki i Jan Jezierski z petycja
    • Respektowac konstytucje, usnac wojska rosyjskie, przylaczyc ziemie zabrane - ogolnie spelnienie obietnic
    • 18 grudnia - podczas oczekiwania na odp jeszcze - sejm uznal powst. za narodowe
    • Car nie bedzie negocjowal > dymisja Chłopickiego (sam) ; do tego hejt na Rosje bo wredna odezwa Iwana Dybicza
    • 25 stycznia - sejm uchwalił detronizację Mikołaja I
    • Pięciosobowy Rzad Narodowy - Czartoryski, Niemojowski, Lelewel
  23. Wojna polsko-rosyjska
    • Detronizacja - bezpośrednia przyczyna wojny
    • Feldmarszałek IWan Dybicz - 127 tys. + 350 armat vs 50 tys. Polaków i 100 armat; weszli w lutym
    • Przywódca naszym mianowany gen. Michał Radziwiłł, ale wiedziano, ze sie nie nadaje - jego zastepca Chłopicki
    • Plan Józefa, żeby wydac walke na przedpolach Wa-wy i jbc skapitulowac z honorem
    • Cofanie sie pod Wa-we i pierwsze bitwy - Stoczek (14 luty), pod Dobrem (17 luty) - wygrane i wpływ na morale
    • 25 lutego = b. pod Grochowem - decydujace starcie, powstrzymalismy Rosje przed zajeciem Wawy i szybkim stlumieniem
    • Armia Rosyjska musiala pauzowac bo wykrwawiona + epidemia cholery
    • Marzec 1831 r. - powstanie na Litwie - zagrozenie dla rus. szlakow komunikacyjnych - zeby pokonac, wycofywanie z KP czesci
    • Nowym naczelnym dowdoca wojsk polskich - gen. Jan Skrzynecki, nie wykorzystal koniunktury dobrej, bo zamulacz, ale mial dobrego płk. Ignacego Pradzyńskiego
    • 30/31 marca- wygrana pod Wawrem i Dębem Wielkim (zgodnie z planem Pradzyńskiego, zeby zajac magazyny w Siedlcach)
    • 10 kwietnia - b. pod Iganiami, znowu wygrana dzieki geniuszowi Ignacego
    • Armia wtedy nasza osiagnela juz 100 tys. zolnierzy
    • 26 maja - porazka pod Ostrołeka z winy Skrzyneckiego - kleska wojsk polskich, upadek morale i wiary; zmarnowany plany Ignacego
  24. Upadek powstania
    • Załamanie po Ostrołęce - nowy feldmarszałek - Iwan Paskiewicz- zaatakować na Wa-we od zachodu
    • Pomoc Prusakow, Rosja przekroczyla Wisle - atak an stolice
    • Odebrano dowodcztwo Skrzyneckiemu, oddano Henrykowi Demibńskiemu
    • 15 sierpnia - Wzburzeni mieszkańcy, niepokoje, samosady na domniemanych winowajcow
    • Przekazano dowódcztwo nad armia gen. Janowi Krukowieckiemu
    • Wrzesień - Paskiewicz pod stolice, odrzucenie negocjacji, Krukowiecki wystawił 40 tys. naszych vs 80 tys. ich bo sie bal powolac pod bron Wa-we
    • 6 września poczatek naporu - głowne siły skierowane na szańce Woli - tam bronił gen. Józef Sowiński
    • Nasi mysleli, ze to pozorowane natarcie, za pozno ogarneli, zeby pomoc
    • 8 wrzesnia - kapitulacja miasta
    • Paskiewicz - nowy ks. warszawski
    • Wciaz pozostawaly twierdze Modlin i Zamość (60-70 tys. armii), ale tam brak woli juz
    • 23 wrzesnia - ostatnie posiedzenie sejmu i zawieszenie powstania
    • Październik - zajecie ostatnich twierdz; koniec wojny bez formalnej kapitulacji
    • Masowe emigracje Polaków
  25. Podsumowanie
    • Upadło powstanie, ale na rok mielismy niepodległe państwo polskie z wlasnym rzadem, parlamentem, armia 200 tys.
    • Ważny element polskiej tożsamości narodowej 
    • Główny udział mieszczan i szlachta (na Litwie chłopi)
  26. Kobiety w powstaniu
    • Zaangazowaly sie setki z roznych stanow tu i tam
    • Najslyniejsza Emilia Plater- mloda szlachcianka - sformowala partyzantke i walczyla z Rosja
  27. Powstanie na arenie międzynarodowej
    • Wielki entuzjazm tam gdzie tez walczono z ladem wiedeńskim - wiece poparcia i manifestacje w WB, Fr, Belgii, Piemoncie, Szwajcarii
    • Francja nas najbardziej zawiodla, nie chcieli przelewac krwi za nas
    • WB - nota upominajaca do Peteresburga, ze ple ple, konstytucja
    • Prusy - jawnie wrogo do nas, na granicy ustawili armie, zeby sie nie przenioslo powstanie
    • Tylko Austria tam coś cokolwiek, bo tez chcieli slabszej Rosji - złagdozenie polityki do Galicji - rozmowy dot. ew przejecia tronu pl przez Habsburgow zamiast ruskich
  28. Walki na ziemiach zabranych
    • Grudzień - projekt ofensywy wojsk pl na Litwe dla rozbicia lub przeciagniecia korp. lit na nasza strone; Wojciecha Chrzanowskiego, ale plan odrzucony
    • Józef Dwernicki - wyprawa zeby wesprzev wystapienia szlacheckie na Podolu i Wołyniu
    • 1831 r. - samorzutne wyst. na Żmudzi, ale okrutne poskramianie - masakra w Oszmianie (kwiecień)
    • Maj 31 r. - wspacie na Kresach od Antoniego Giełguda
    • Koniec - w lipcu wiekszosc wkroczyla do Prus, gidze rozbrojono ich
  29. Były szanse?
    • Przyczyny klęski
    • Brak narodowej jedności, zła wola generałów, polityków, zły moment - niesprzyjala sytuacja miedzynar + brak wsparcia Zachodu
    • Pradzyński w swoich pamietnikach wielka czescia winy obarczal Skrzyneckiego
    • Lipa też, że Ksiestwo Wa-wskie podzielone na kongresie - podkreslal to zwlaszcza hisotryk Szymon Askenazy
    • Znaczenie powstania
    • Czy bysmy wygrali, gdyby lepsi generalowie, lepsza wola walki
  30. Emigracja po powstaniu
    • Amnestia dla powstancow, ale wylaczeni z niej inspiranci i glowni przywodcy
    • Zabierano ziemie, zsylki, katorga
    • Uciekano do Austrii i Prus, ale ich odsylano albo wieziono, zwlaszcza w Prusach
    • Wielka Emigracja, bo glownie politycy i inni wazni zwiazani z kultura itp
    • UCieczka - Francja, WB, Szwajcaria, Belgia, USA, Hiszpania
    • Przyjmowaly rzady srednio ucieszone, ale spoleczenstwa raczej entuzjastycznie, oprocz zaborcow
  31. Pomniejsze organizacje na emigracji
    • 1831 r. - Komitet Narodowy Polski Joachima Lelewela
    • Bardzo ogólny program polityczny - oparcie na wiarze w wybicie sie na niepodgleglosc, odwolania do solidaryzmu narodowego
    • Rozwiazanie, bo sie angazowali w sprawy fr. za bardzo
    • Komitet Narodowy Emigracji Polskiej - gen. Józef Dwernicki
  32. Hotel Lambert
    • Hotel Lambert - Adam Jerzy Czartoryski
    • Brak jednolitej organizacji
    • Czasopisma - "Kraj i emigracja"; "Kronika Emigracji Polskiej"
    • Wina upadku powstania na organizatorow
    • Odzyskanie - poparcie WB i Francji przeciw zaborcom, zwlaszcza Rosji; powstanie niemozliwe 
    • Przyszła Polska - monarchia konstytucyjna; uwłaszczenie z odszkodowaniem
    • Emisariusze - przez nich kontakt z Polska; propagowanie legalnej dzialanosci gosp i społ.
  33. Towarzystwo Demokratyczne Polskie
    • Wywodziło sie z KNP; na czele Wiktor Heltman, Tadeusz Krępowiecki, Tomasz Malinowski
    • 1832 r. - Mały Manifest - hasła antyszlacheckie, bo ich obwiniano o kleske pwostania
    • Uwłaszczenie bez odszkodowania, ogólnoeuropejska rewolucja
    • 1835 r. - podział bo spory programowe
    • 1836 r. - Wielki Manifest - Wiktor Heltman - wywalczyc niepodleglosc wlasnymi silami, bez rewolucji europejskiej
    • Przyszłe państwo - republika parlamentarna
    • Pierwsza partia polityczna polska!!  - mieli program, organ prasowy, strukture (na czele Centralizacja), składki itp
    • Też słali emisariuszy
  34. Działalność miedzynarodowa Hotelu Lambert
    • Podsycal antyrosyjskie nastroje w WB i Francji
    • Poselstwa do nieprzyjaznych Rosji państw - Turcja,Egipt, Persja
    • Sadyk Pasza - Michał Czajkowski - w Stambule podczas wojn krymsiej jakby ambasador
    • Wspieranie narodów Bałkańskich - zwłaszca Serbow, bo wielka Serbia mogłaby rozpasc wielonarod. Habsburgów
  35. Inne ośrodki na emigracji
    • 1832 r. - Namiot Polski - zwiazany z weglarstwem - podlegle Najwyższemu Namiotowi Powszechnemu
    • 1834 r. - Młoda Polska - z młoda Europa
    • 1837-1846 r. - Zjednoczenie Emigracji Polskiej (ZEP) - działał tu Lelewel
    • Gromady Ludu Polskiego - po wiezieniach pruskich - do WB 
    • 1835 r. - Gromady Grudziąż - Stanisław Worcell + Gromada Humań ==> Gromady Ludu Polskiego
    • 1846 r. - koniec Gromad; czesc do TDP powrocila
  36. Emigrajca po Wiośnie Ludów
    • Niektórzy do Turcji, inni np. do USA (CK Norwid)
    • Wojna Krymska - Czartoryski traktowany jako przedstawiciel Polakow - zgoda na legiony polskie, sprzeciw TDP
    • 1861 r. - śmierć Joachima Lelewela i ks. Adama Jerzego Czartoryskiego - koniec Wielkiej Emigracji
  37. Represje po powstaniu
    • Ludzie do wojska; dzieci wywozone i rusyfikowane; 100 tys. ruskich w KP i utrzymywali meiszkancy
    • 1831 r. - wysokie cła na towary sprowadzanie z KP - bankructwo wielu pl fabryk
    • 1851 r. - zniesienie bariery celnej
    • Kolej Warszawsko-Wiedeńska - cokolwiek pomagała
  38. Likwidacja odrębności
    • Unieważnienie konstytucji
    • 1832 r. - nadanie Statutu Organicznego, bo zobowiazania miedzynar.
    • Autonomiczna cz. Rosji, ale bez rzadu, sejmu, armii
    • Odrebny skarb, administracja, prawa, urzedowy jezyk polski
    • 1841 r. - likwidacja urzedu namiestnika, Rady Stanu, Rady Administracyjnej
    • 1833-1856 r. - stan wojenny, noc paskiewiczowska - represje i sankce gosp
    • 1847 r. - rosyjski kodeks karny i waluta i sys. miar i wag
  39. Poczatek pracy organicznej
    • Eduard Flottwell- Władza w Wlk. Ks. Poznańskim
    • Uwłaszczanie chłopów - dla osłabienia wpływów szlachty polskiej
    • Cenzura ostra, germanizacja szkolnictwa
    • 1840 r. - królem Prus Fryderyk IV Wilhelm - odwołał Flottwella i złagodzil
    • Poczatek
    • 1835 r. - "Kasyno" - Gustaw Potworowski - klub dla ziemian chcacych rozwijac majatki
    • 1841 r. - Karol Marcinkowski - Towarzystwo Naukowej Pomocy - fundacja stypendialna - uczonych biednych wspierac
    • Bazar - kompleks budynków - hotel, warsztaty rzemieślnicze, sklepy
    • 1846 r. - rozwijanie warsztatów przez Hipolita Cegielskiego
    • Dezydery Chłapowski - rozwoj rolnictwa - nowoczesne uprawy u siebie itp.; kursy, praktyki
  40. Sytuacja na ziemaich zabranych
    • Jeszcze gorzej niz w KP - mnostwo smierci, deportacji, utrata przywilejow szlachty
    • Likwidacja Uniwersytetu Wileńskiego; konfiskata KK klasztorów
  41. Konspiracja na ziemiach polskich
    • 1835 r. - Stowarzyszenie Ludu Polskiego (SLP) - Szymon Konarski
    • 1837 r. - Konfederacja Powszechna Narodu Polskiego
    • 1839 r. - Zwiazek Narodu Polskiego 
    • Ludwik Mierosławski, Henryk Kamieński - zaangazowac do walki chłopów!!
    • Edward Demobwski - radykalny czerwony kasztelanic - likwidacja własnosci prywatnegj
    • Piotr Ściegienny - ksiadz zdzialal w KP - ksiazeczka motywacyjna
  42. Powstanie Krakowskie
    • Przygotowania Austrii
    • 1831 r. - wojna polsko-rosyjska i Krk przejsciowo zajęty przez wojska carskie
    • 1833 r. - umowa w Munchengratz - Rosja i Austria - Austria w przyszlosci ma prawo do interwencji w Rzeczp. Krk, wlacznie z aneksja
    • 1836 r. - wojsko austriackie wkroczyło do WMK - okupacja, bo pl spiskowcy zabili carskiego agenta 
    • Do 1841 r. - oddziały carskie siedzialy w Krk, tymczasem Aus podporzadkowala sobie w pelni władze miasta
    • Konspiracja nie ustala - Krk stał się nieformalna stolica konspiracji niepodleglosciowej
    • Przygotowania do powst. w all zaborach - planowano na 21/22 lutego 46 r.
    • Od poczatku problemy 
    • Prusy - Aresztowanie w Wlkp Ludwika Mierosławskiego - emisariusza TDP i dekonspiracja wspolpracownikow, a on mial dowodzić
    • W Królestwie Polskim konspiracja tez za slaba na wybuch powstania
    • Pozostala tylko Galicja i Rzeczp. Krakowska
    • Poczatek
    • 18 lutego 46 r. - wkroczyla Austria do Krk - przywodcy pierwotni - Ludwik Gorzkowski, Jan Tyssowski, Jan Alcyato - odwolali
    • Decyzja zmieniona jednak pod wpływem powstańców w Tarnowie
    • 20/21 lutego - konspiratorzy w Krk ostrzelali posterunki austriackie
    • 22 lutego austriacy wycofali sie z miasta, inicjatywa powstancow
    • Prawdopodobnie Austria oddala inicjatywe dla usprawiedliwienia zaplanowanej aneksji
    • Po wyparciu Austrii
    • Rzad Narodowy RP sie oglosil, na czele Jan Tyssowski, Ludwik Gorzkowski, Aleksander Grzegorzewski
    • Manifest do Narodu Polskiego - zniesienie przywilejów szlacheckich, likwidacja pańszczyzny bez odszkodowania, pomoc dal ubogich, nadanie bezrolnym ziem w zamian za udzial w powstaniu
    • "Bedzie nam wolność, jakiej dota nie było" - entuzjazm - zgłosiło sie szybko 6 tys. chetnych
    • DAlsze dzialania niemozlwie - rzad sparalizowany wewn. sporami
    • 24 lutego - Jan Tyssowski ogłosił się dyktatorem powstania, ale rzeczywista władza Edwarda Dembowskiego
    • Szukanie poparcia
    • Dembowski wysłał do podkrakowskich wsi delegatów wzywyajacych do udziału w powstaniu
    • Pod Kraków powróciły liczne siły austriackie wspierane przez chłopów uzbrojonych
    • 27 lutego - uroczysta procesja z inicjatywy Edwarda, zeby pozyskac wloscian, ale Austria ostrzelala, zginal Edek - podkopana wola walki
    • 4 marca 46 r.- powstancy zlozyli bron, Rosja i Austria wróciły; wiec upadło po 9 dniach
    • Królestwo Galicji i Lodmoerii poszerzone o Wielkie Księstwo Krakowskie
  43. Rabacja galicyjska
    • Podczas powstania krakowskiego, w okr. tarnowskim - wystapienia przeciw szlachcie
    • Rauben - grabić; przywodca - Jakub Szela
    • Trzy dni - ograbiono 90% rezydencji szlacheckich i wymordowano wlascicieli z rodzinami
    • Rozszerzylo sie na 6 okregow Galicji - zniszczono 470 dworów, zabito +1000 osób
    • Zgodnie z oczekiwaniami władz stłumilo to dzialania powstancze
    • Krwawe zapusty galicyjskie, bo najwieksze nasilenie przypadlo na koniec karnawalu 
    • Skutki
    • Wykazalo to brak swiadomosci nardowoej chlopow i rozbieznosc miedzy nimi i szlachta
    • To tez wplynelo na poglady i dzialania szlachty w Galicji
    • Nie zniosła Austria pańszczyzny mimo obietnic lol
  44. Wiosna Ludów w zaborze pruskim
    • Aresztowanie i proces - Ludwik Mierosławski, Florian Ceynowa skazani na ściecie
    • Zwiazek Plebejuszy - rozwijal sie
  45. Ugoda w Jarosławcu
    • 11 kwietna 48 r. - z pryskim gen. Karlem Wilhelmem von Willisenem
    • Przywrocenie autonomii cz. W. Ks. Poznańskiego i utrzymanie odrebnosci wojsk
    • Głośno wokół sprawy Mierosławskiego - więzień polityczny; w 1846 r. amnestia
    • Doszło do ugody, bo wykorzystał sprzyjajaca koniunkture Mieroslawski - w Berlinie przekonanie o zblizajacej sie wojnie z Rosja
    • Potrzebne wsparcie do walki - np. antyrosyjscy Polacy
  46. Powstanie Wielkopolskie
    • Dominacja powstańców
    • 29 kwietnia 1848 r. - wojska pruskie, lamiac post. ugody w Jarosławcu, zaatakowali zgrupowanie polskie w Ksiazu Wlkp i zdobyli go po krwawej bitwie
    • 30 kwietnia - pod Miłosławiem zebraly sie 3 pozostale oddzialy, powstancy pod wodza Mierosławskiego przeszły do kontrataku i pokonaly Prusaków
    • 2 maja - pod Sokołowem znów Mierosławski wygrał
    • Przewaga Prusaków
    • Mimo zapału impet walk osłabł a siły ulegały dezorganizacji
    • 8 maja 48 r. - po 2 tyg umowa kapitulacyjna na terenie zach i centr. Wlkp nadal dochodzilo do starc
    • 9 maja - ostatecznie główne siły Mierosławskiego złożyly broń w Bardzie
    • 8-9 maja - bitwa o Kcynię i wygrana kosynierów
    • 17 maja - ostatni oddział powstańczy sie poddal pod Żninem
  47. Sytuacja polit. w Królestwie w latach 50/60
    • Odwilż posewastopolska, bo przegrana wojna krymska - Rosja musi sie reformowac
    • Aleksander II chcial sojuszu z Francja - musial zalagodzic polityke wobec Polski - amnestia itp., namiestnikiem Michaił Gorczakow
    • 1856 r. - w Wa-wie Aleksander II: Żadnych marzen panowie, żadnych marzeń
    • Nasilenie nastrojów patriotycznych wśród młodzieży, powstawaly tajne organizaje itp, powracali ludzie z Suberii
    • Duża aktywność powstałego w 1858 r. Towarzystwa Rolniczego, ktoremu przewodzil Andrzej Zamoyski
    • Radykalizacja nastrojów po manifestacjach patriotycznych w 1860 r. - pogrzeb generałowej Sowińskiej, 30. rocznica powstania
    • 1861 r. - szarza kozaków na nieuzbrojony demonstrujacy tłum - wzrost napięcia
    • Kształtował się stopniowo obozy o różnych wizjach przyszłości KP
    • Próbowano pokojowo wymusić ustępstwa - "polskie czasy"
  48. Układ sił przed powst. styczniowym
    • Czerwoni
    • Dosc rozlegla baza społeczna - inteligencja i w ogole wszystko co w miare zamozne
    • Jarosław Dabrowski, Jankowski
    • Radykalni, chcieli powstania
    • Biali
    • Edward Jurgens, Leopold Kronenberg, Majewski
    • Burżuazja, ziemiaństwo zamożne, inteligencja
    • Praca organizcna, uwlaszczenie chłopów z odszkodowaniem, nie dopuscic do powstania
    • Zwolennicy legalnych negocjacji z carem (rewolucja moralna)
    • Towarzystwo Rolnicze i millenerzy (Edward Jurgens)
    • Ugodowcy
    • Zwolennicy margrabiego Aleksandra Wielopolskiego - pokojowo rozszerzac autonomie i przywrocic konstytucje KP
    • Wiele zdziałał dobrego, ale wrodzy mu patrioci, bo ich zwalczal ostro
  49. Przyczyny wybuchu powstania styczniowego
    • Pośrednie:
    • Liberalizacja (reformy Gorczakowa, Wielopolskiego) w KP po śmierci Mikołaja II nie zaspokoiła aspiracji polskich
    • Ożywienie patriotyczne lat 60. - świeta narodowe, konspiracja
    • Represje caratu wobec dzialanosci niepodleglosciowej wzmagaly nastroje takie
    • Bezpośrednia: branka - nadzwyczajny pobór do wojska na podst. ustalonych wczesniej przez wladze i policje list poroborywch, na rozkaz Wielopolskiego
  50. Obozy polityczne podczas powstania
    • Czerwoni
    • Nadac powstaniu charakter ludowy, utworzyli Rzad Tymczasowy - 22 I 1863 r.
    • Manifest - zniesienie roznic stanowych, uwlaszczenie za odszkodowaniem, dla bezrolnych walczacych gospodarstwa, potwierdzenie praw chłopów do korzystania z swerwitutów
    • Biali
    • Wlaczali sie do powstania z obawy przed radykalizmem czerwonych i syt. miedzynarodowa (Bismarck proponowal pomoc w tłumieniu)
    • Liczyli na poparcie zachodu, hamowali dopływ chłopów do powstania, skupili sie na formowaniu podziemnego państwa
    • Rzad Nardowy z wydzialami jak ministerstwami, byla poczta, sluzba dyplomatyczna, policja
  51. Wybuch powstania
    • Poczatek
    • 14/15 stycznia 63 r. - branka Wielopolskiego
    • Manifest wzywajacy naród Polski, Litwy i Rusi do walki pod sztandarem Orla, Pogoni i Archanioła Michała
    • Powstanie zaplanowane na 22/23 stycznia 1863 r., ale kiepskie przygotowanie - brak wspolpracy z emigracja, uzbrojenia, zima ostra, 100 tys. ruskich w kraju
    • Walki
    • Poczatkowo ataki na rosyjskie posterunki poza Wa-wa aby zdobyć broń
    • Na więść o powstaniu do kraju przybył Ludwik Mierosławski, zeby objac stanowisko dyktatora powstania
    • Klęski Ludwika na Kujawach, pod Krzywosadzem, Nowa Wsia
    • Dalsze walki
    • Bitwa pod Małogoszczem - oddział "partia" Mariana Langiewicza uniknal rozbicia
    • Marzec 1863 r. - wspólne wybranie na dyktatora powstania Langiewicza przez białych i czerwonych
    • 17 marca - b. pod Chobrzem, wygrana
    • 18 marca - b. pod Grochowiskami - nierozstrzygnieta
    • Koniec szczęścia
    • Langiewicz aresztowany przez Austriaków
    • Marzec i kwiecień - kolejne porażki
    • Znowu rzad narodowy - teraz oprocz czerwonych tez biali; czerwoni chcieli terroryzmu
    • Na czele rzadu stanal Karol Majewski - staral sie uporzodkowac struk. wladz podziemnych i kontynuowac walke
    • Coraz gorzej
    • Lato 1863 r. - namiestnikiem Fiodor Berg - bezwzgledne represje, 340 tys. ruskich tłumiło
    • 17 paździenika 63 r. - pełnia władza dla Romualda Traugutta, nie odtworzyl Rzadu, byl dyktatorem powstania
    • Starał sie zorganizowac partyzatnke itp. drobne w regularna armie + nawiazac kontakty z Wegrami i Włochami przeciw Austrii
    • Fail planów - 1864 r. pod Opatowem rozbity oddział gen. Józefa Hauke-Bosaka - policja masowo aresztowala i wpadla na trop warszawskiej konspiracji
    • Marzec 1864 r. - Aleksander II - ukaz o uwłaszczeniu chłopów na korzystnych warunkach, zeby ogr. poparcie chłopów
    • Kwieceień 1864 r. - aresztowany Romuald
    • Aleksander Waszkowski - orba kontynuacji, ale uwieziony i stracony
    • wiosna 1865 r. - do wtedy walczyla partyzantka pod wodza Stanisława Brzózki na Podlasiu
  52. Powstanie na ziemiach zabranych
    • Rzad usiłował rozszerzyc tam powstanie
    • Na czele stanal tam Zygmunt Sierakowski,a le w maju 63 r. wpadl w rece Rosjan, zostal stracony
    • Nastepca - Konstanty Kalinowski, ale represje silne gen. guernatora Litwy Michaila Murawjowa (Wieszatiela) - stłumienie oporu
  53. Sprawa Polska na arenie miedzynarodowej
    • Francja opracowała program "sześciu punktów" - postulaty do Rosji ws. Polski, ale odrzucila
    • Wsparcie dla Polaków - Pius IX, czesc Francji katolicka, liberałowie brytyjscy i niemieccy
    • W WB postanowiono w lipcu 63 r. utworzyc wiec poparcia dla powstania i na znak solidarnosci utworzyc miedzynar. org. robotnicza - 1864 r. narodziny I Międzynarodówki
    • 1863 r. - konwencja Alvenslebena (nazwisko ambasadora Prus) - pomoc Prus w zwalczaniu buntu Polaków; Bismarck kanclerzem od 1862 r.
  54. Bilans zmagań
    • Najwiekszy pl zryw narodowy - 20 tys. powstancow zginelo, 2 tys. ofiar represji lub zmarlo w wiezieniu
    • dziesiatki tys. na Syberię

What would you like to do?

Home > Flashcards > Print Preview