Rzym - Pareme

Card Set Information

Author:
riatoz966
ID:
311679
Filename:
Rzym - Pareme
Updated:
2015-11-20 13:24:25
Tags:
asd
Folders:
Rzym
Description:
gds
Show Answers:

Home > Flashcards > Print Preview

The flashcards below were created by user riatoz966 on FreezingBlue Flashcards. What would you like to do?


  1. Rzecz przyłączona dzieli los rzeczy głównej
    • Accesio cedit principali
    • Właścicielem przez nabycie w sposób pierwotny staje się właściciel rzeczy głównej (nabycie niezależne od poprzednika)
    • Jakaś rzecz zostaje trwale połączona z rzeczą główną
    • Jej uszczegółowieniem zasada superficies solo cedit
    • Ruchomość + ruchomość
    • Akcesje pozostają w ścisłym związku z rzeczą główną - stanowią jej część
    • ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
    • Połączenie się dwu rzeczy accessio
    • Pewna rzecz samoistna przez połączenie z drugą samoistną stawała się częścią składową tej ostatniej jako rzeczy głównej
    • Zasadzone na cudzym polu drzewo, gdy zapuści korzenie staje się własnością właściciela gruntu
    • Przez połączenie wygasa własność na rzeczy ubocznej - powiększa się prawo właściciela rzeczy głównej
    • ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
    • Gdy jedna z rzeczy połączonych ma wartość znacznie większą niż reszta, rzeczy mniejszej wartości stają się jej cz. składowymi
  2. Powód idzie za sądem pozwanego
    • Actor sequitur forum rei
    • Zasada właściwości miejscowej organu do wszczęcia przed nim postępowania.
    • Decydował o niej domicyl (zamieszkanie) lub origo (msc. pochodzenia)
    • ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
    • Właściwy sąd jest tam, gdzie jest msc. zamieszkania
    • Powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w której okręgu pozwany zamieszkuje, ułatwia to obronę pozwanemu
  3. Niech będzie wysłuchana i druga strona
    • Audiatur et altera pars
    • Istota zasady kontradyktoryjnośc. 
    • Możliwość zastosowania się do twierdzeń drugiej str. w postępowaniu spornym
    • ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
    • Wyrok wydany bez wysłuchania drugiej strony jest niesprawiedliwy, nawet jeśli jest słuszny.
    • Każdy człowiek na warunkach całkowitej równości ma prawo przy rozstrzyganiu jego praw i zobowiązań być wysłuchanym sprawiedliwie i publicznie przez niezależny i bezstronny sąd
  4. Nie można procesować się dwa razy o to samo
    • Bis de eadem re agi non potest
    • Dziś - ne bis in idem
    • W prawie procesowym, związane z pojęciem ugruntowania sporu (litis contestatio), pojęcie konsumpcji skargi. Po litis contestatio - zawisłość sporu (Litis pendentio)
    • A)Kiedy strony otrzymały wyrok, jest to stan rzeczy osądzonej, stanowiący przesłankę negatywną dla wszczęcia kolejnego procesu na podst. tej samej skargi
    • C)Exceptio rei iudicatae vel in iudicum deductae - zarzut rzeczy osądzonej lub doprowadzonej do osądzenia
    • Niedopuszczalność prowadzenia sporu o to samo na skutek litis contestatio, a to ze względu na niemożność zmiany materialnego prawa skargi, ustalonego przez strony. Stan prawny w chiwli ustanowienia sporu był miarodajny dla sędziego
    • ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
    • Jeda z postaw racjonalności sprawowania wymiaru sprawiedliwości i bezp. prawnego
    • Przy stosowaniu nadzwyczajnych środków zaskarżenia możliwe są wyjątki od niej (np. ponowna kradzież, która nastąpiła po postępowaniu)
  5. Gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, przestaje mieć moć sama ustawa
    Cessante ratione legis, cessat lex ipsa
  6. Twarde prawo, lecz prawo
    • Dura lex, sed lex
    • Trzeba stosować się do prawa bez względu na jego postanowienia, niezależnie od uciążliwości
  7. Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto zaprzecza
    • Ei incumbit probatio, qui dicit, non qui negat
    • Ekscepcja pozwanego względem powoda
    • Komplementarna do niej jest zasada reus in exceptionae actor est
    • ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
    • Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto pozywa - powód musi przedstawić dowody na winę oskarżonego
  8. Egzekwowanie prawa nie jest bezprawiem
    • Executio iuris non habet iniuram
    • Wykonując swoje prawo podmiotowe działamy w granicach prawa.
    • Dot. urzędników państwowych sprawujących władzę w państwie, którzy wyrządzają szkodę w ramach kompetencji sprawowanego urzędu
  9. Za początek i fundament całego testamentu uważa się ustanowienie dziedzica
    • Heredis institutio caput et fundamentum totius testamenti est
    • Określa jaki akt mortis causa uznawano za testament - na jego początku musiał zostać wskazany spadkobierca
    • To co wymieniono przed spadkobiercą nie ma mocy prawnej
    • Dziedzic ustanawiany dla całości spadku, a nie konkretnych rzeczy
  10. Spadkobranie to nic innego jak sukcesja w całości prawa jakie miał zmarły
    • Hereditas nihil aliud est, quam succesio in universum ius, quod defunctus habeurit
    • Definicja dziedziczenia jako sukcesji uniwersalnej - przejęcie wszystkich dóbr i praw spadkodawcy, w tym odp. za jej dlugi
  11. Wszelkie prawo ustanawia się ze względu na ludzi
    • Hominem causa omne ius constitutum sit
    • Prawo jest dla ludzi, a nie odwrotnie
  12. Nieznajomość prawa szkodzi, nieznajomość faktu nie szkodzi
    • Ignorantia iuris nocet, ignorantia facti non nocet
    • Nie można powoływać się na nieznajomość prawa lub błąd co do niego, by uniknąć odp. prawnej.
    • Na error iuris mogli odwoływać się - niedojrzali (impumbres), kobiety, żołnierze, wieśniacy (mieszkający poza miastem Rzymem)
  13. Zobowiązanie do (świadczenia) niemożliwego jest nieważne
    • Impossibilium nulla obligatio est
    • Chodzi o świadczenia pierwotne i obiektywnie niemożliwe do spełnienia
    • a) niemożliwość pierwotna - niemożlwe do spełnienia od początku
    • b)niemożliwość wtórna/ późniejsza/ następcza - stało się niemożliwe z powodu vis maior lub przyczyn po str. dłużnika 
    • Subiektywna niemożliwość (uzależn. od konkretnego dłużnika) - nie stanwiła przeszkody bowiem świadczenie, którego nie jest w stanie wykonać dłużnik, może wykonać ktoś inny
    • Kwestia czy niemożliwość świadczenia ma charakter faktyczny czy prawny jest bez znaczenia
    • ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
    • Prawo nie może nakładać na obywatela obowiązków niemożliwych do spełnienia i jednocześnie obwarowanych sankcjami
  14. W sytuacjach dwuznacznych (należy przyjąć pogląd) bardziej korzystny (dla obu stron)
    • In dublis beginiora 
    • W sytuacjach neijasnych należy przyjąc pogląd bardziej korzystny dla stron
    • Każdego uważa się za niewinnego jeśli wina nie została mu udowodniona
  15. W razie wątpliwości, na korzyść pozwanego
    • In dubio pro reo
    • Każdy niewinny, dopóki nie udowodni się winy
  16. Biegłość w prawie to znajomość rzeczy boskich i ludzkich oraz wiedza o tym, co sprawiedliwe i niesprawiedliwe
    • Iuris prudentai est divinarum atque humanorum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia
    • Znajomość prawa to przenikanie się Ius-Fas i Iniura-Nefas
  17. Prawo cywilne tworzone jest dla osób starannych
    • Ius civile vigilantibus scriptum est
    • Prawo pomaga starannym, a nie opieszałym
  18. Prawo jest sztuką tego, co dobre i sprawiedliwe
    • Ius est ars boni et aequi
    • W dyskursie prawnym poszukiwać nalezy rozwiązania PRAWDZIWEGO, tj. zgodnego z pierwotnymi względem prawa wartościami
  19. Sprawiedliwość jest niezmienną i trwałą wolą przyznawania tego, co się komu należy
    • Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi
    • Sprawiedliwość urzeczywistniona jest wtedy, gdy każdy otrzymuje co mu się należy
  20. Osądzę waszą sprawiedliwość
    • Iustitias vestras iudicabo
    • Napis na ścianie w sali sądowje trybunałów staropolskich
  21. Ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą
    • Lex posterior derogat priori
    • Ustawa kolizyjna co do konstytucji cesarskich. Nowsza ustawa nie mogła naprawdę derogować, a jedynie uchylała.
  22. Ustawa nie działa wstecz
    • Lex retro non agit
    • Zakaz retroaktywności ustaw - mają dotyczyć przyszłości - rzeczy, które dopiero się wydarzą, a nie tych, które już miały miejsce
    • Stanowienie prawa odnosi się do tego, co przyszłe, a nie przeszłe.
    • Odpowiedzialności karnej podlega ten, kto dopuścił się czynu w czasie obowiązywania ustawy
    • Nie obowiązuje jeśli czyn stanowił przestępstwo w myśl prawa międzynarodowego
  23. Nie powinniśmy źle korzystać z naszego prawa
    Male nostro iure uti non debemus
  24. Matka jest zawsze pewna, ojcem zaś jest ten, na kogo wskazuje małżeńśtwo
    • Mater semper certa est, pater vero is est, quem nupitae demonstrant
    • Domniemanie (preasumptio) pozwalające ustalić pochodzenie dziecka
    • Domniemanie wzruszalne (preaesumptio iuris tantum) - dopuszczalny przeciwdowód
    • Reguła ta w procesie o uznanie oojcostwa była rozumiana jako reguła dowodowa. Uważano, że dziecko prawe to takie, które przyszło na świat w ważnym małzeństwie
    • Gdy ono istniało - przemawiało za domniemaniem ojcostwa (ojcem jest małżonek). Można je było obalić przez dowiedzenie, iż zrodzenie przez męża było niemożliwe
  25. Lepsze jest stanowisko tego, który posiada
    • Melior est conditio possidentis
    • Dotyczy skargi petytoryjnej
    • W takich samych okolicznościach 2 osoby nabywają tę samą rzecz od jej 2 różnych niewłaścicieli (niemożliwość przeniesienia prawa, ale transakcja w porządku - jak żeś głupi, to cierp)
    • Ten, który w danym momencie posiada rzecz jest na lepszej pozycji
    • ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
    • Ciężar dowodu spoczywa na żądającym, a korzyś ma posiadacz
    • Domniemywa się, że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym
  26. Dziecko poczęte uważa się za już narodzone, ilekroć chodzi jego korzyść
    • Nasciturus pro iam nato habetur, quotiens de commodis eius agitur
    • WYjątek od zas. uzyskiwana podmiotowości prawnej w momencie żywego urodzenia.
    • Dot. p. spadkowego - warunek konieczny uzyskania skutecznego - urodzenie żywe
    • ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
    • Dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte może być spadkobiercą, jeśli urodzi się żywe
  27. Powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany
    Nemo audiatur propriam turpitudinem allegans
  28. Nikt nie jes sędzią we własnej sprawie
    • Nemo est iudex in propria causa
    • ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

    Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje jedną ze stron w takim stos. prawnym, że wynik może oddziaływać na jego prawa lub obowiązki
  29. Nikt nie może przenieść na drugiego więcej praw, niż sam posiada
    • Nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse haberet
    • Wyjątek od tej zasady stanowi sprzedaż przez wierzyciela rzeczy obciążonej zastawem innej osobie
  30. Nikt sam nie może umrzeć, pozostawiając dziedzica do części spadku, część zaś beztestamentowo
    • Nemo pro parte testatus, pro parte intestatus decedere potest
    • Niemożliwe jest ustanowienia dziedziczenia częściowo na podst. testamentu, częściowo na podst. ustawy
    • Zasada musi być jednolita - albo sam testament, albo sama ustawa
    • Wyjątki
    • Testament żołnierski (testamentum militis) - ustanowiony przez Juliusza Cezara
    • Dziedziczenie przeciwtestamentowee - zbliżone do dzisiejszego zachowku
    • Dziedziczenie musi polegać na jednej właściwej podstawie powołania, gdyż obejmuje testament jako całość
    • Spadkodawca nie mógł rozporządzić częścią spadku, resztę pozostawiając dziedzicom ustawowowym
    • Niemożliwe wystąpienie obok siebie dwóch sposobów powołania do spadku - testamentowego i ustawowego
  31. Nikt nie może sobie zmienić podstawy posiadania
    • Nemo sibi ipse causam possessionis mutare potest
    • Posiadacz nie może nagle stać się właścicielem - wymagana kolejna umowa lub porozumienie
    • Nikt sam nie mógł zadecydować o podstawie swojego posiadania.
    • Sama wola osoby władającej rzeczą nie wystarcza do zmiany jej stosunku
    • Np. najemca po śmierci wynajmującego nie mógł sam stwierdzić, że zasiaduje rzecz jako spadkobierca
  32. Nie wszystko, co dozwolone, jest uczciwe
    Non omne quod licet, honestum est
  33. Małżeństwo tworzy porozumienie, a nie faktyczne pożycie
    • Nupitas non concubitus, sed consensus facit
    • Małżeństwo oparte jest na porozumieniu (consensus, affectio maritalis); niezbędna zgodna wola stron
    • Małżeństwo trwa tak długo jak długo trwa affectio maritalis
    • Czasem niezbędna też zgoda pater familias
  34. Każda definicja w prawie cywilnym jest niebezpieczna, ponieważ rzadko kiedy nie można jej podważyć
    • Omnis definitio in iure civili periculosa est, parum est enim ut non subverti posset
    • Próba ujęcia prawa w formie definitywnych i jednoznacznych norm oraz mechaniczne stosowanie reguł (bez interpretacji jurysty) może doprowadzić do skostnienia prawa
    • Elementy aksjologiczny pozostaje poza normami prawa jako nieformalna i nie wyrażona wprost przeslanka prawidłowego stosowania
  35. Umów należy dotrzymywać
    • Pacta sunt servanda
    • Podstawa nowożytnej zasady swobody umów
  36. Pierwszy w czasie, lepszy w prawie
    • Prior tempore, potior iure
    • Gdy ustanowionych jest kilka zastawów w różnym czasie, lub gdy 2 osoby kupują od 1 właściciela - rzecz należy wydać temu, kto nabył ją pierwsyz, jako pierwszy zawarł umowę
    • Ten zastawnik, dla którego najwcześniej ustanowiono prawo sprzedawał rzecz i realizował swą wierzytelność
    • Dalsi wierzyciele dostawali tylko nadwyżkę (wg kolejności zastawów)
    • Przyjęcie tej zas. oznaczało rozstrzygnięcie kolizji praw podmiotowych na korzyść zastawnika, którego prawo powstało najwcześniej
  37. Milczenie uważa się za zgodę
    • Qui tacet consentire videtur
    • Formuła miała zastosowanie np. przy pozornym procesie windykacyjnym in iure cessio, w którym chodziło o nabycie pochodne własności
    • Pretor przysądzał rzecz powodowi, tj. nabywcy, wnioskując z mliczenia pozwanego (pozbywcy) o jego zgodzie
  38. Kto upilnuje samych strażników
    Quis custodiet ipsos custodes
  39. Co od początku jest wadliwe, nie może przez sam upływ czasu być uzdrowione
    • Quod ab initio vitosium est, non potest tractu temporis convalescere
    • Zakaz konwalidacji - źródło w prawie spadkowym
    • Nieważna czynnnośc prawna nie może ulec konwalidacji (stać się ważna) przez fakty późniejsze; wyjątki:
    • Nieważna darowizna między małżonkami stawała się ważna przez śmierć darczyńcy
    • Przypadki konwersji
  40. Co wszystkich podobnie dotyczy, przez wszystkich winno być zatwierdzone
    Quod omnes similiter tangit, ab omnibus comprobetur
  41. Co podoba się cesarzowi, zyskuje moc prawa
    Quod principi placuit, legis habet vigorem
  42. Co wolno wojewodzie ,to nie tobie, smrodzie
    Quod principi placuit, nemini licet
  43. Ile urodzeń, tyle stopni
    • Quot generationes, tot gradus
    • Sposób obliczania stopni pokrewieństwa w komputacji rzymskiej
  44. Sędziemu apelacyjnemu nie wolno zmieniać (wyroku) na niekorzyść (odwołującego się)
    Reformatio in peius iudici apellato non licet
  45. Dobro ludu niechaj będzie najwyższym prawem
    Salus populi suprema lex esto
  46. Znać prawa nie znaczy trzymac się słów ustaw, lecz ich treści i mocy działania
    Scire leges non hoc est verba earum tenere, sex vim ac potestatem
  47. Kto raz został spadkobiercą, jest nim na zawsze
    • Semel heres, semper heres
    • Dziedziczenie nie jest ograniczone czasowo
    • Ze względu na pewność prawną, prawo rzmskie nie dopuszczało ustanowienia dziedzica pod warunkiem rozwiązującym, jak i terminem końcowym, które to klauzule uważano za nieodłączne (wyjątek - testament żołnierza)
    • Zgodnie z powyższym, przy zbyciu spadku w drodze in iure cessio hereditas zbywaca pozostawał nadal spadkobiercą i dlatego to on, a nie nabuwca spadku, odpowiadał za długi spadkowe
  48. Patrzymy na sens a nie na słowa
    Sensus, non verba sepctamus
  49. Wyrok tworzy prawo między stronami
    Sententia ius facit inter partes
  50. Najwyższe prawo, najwyższym bezprawiem
    • Summum ius, summa iniuria
    • Potrzeba uwzględnienia w interpretacji prawa nie tlyko jego formy, ale i celu jakiemu ma służyć
    • Coraz częstsza krytyka rygoryzmu i. civile - często rozwiąaznia sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości; krytyka Cycerona
  51. To co znajduje się na powierzchni gruntu, staje się jego częścią składową
    • SUperficies solo cedit
    • Rzymianie znali tylko nieruchomości gruntowe. Coś połączone z gruntem stawało się jego częścią, a właściciel gruntu stawał się właścicielem wszystkiego, co z nim trwale połączone
    • Nieruchomość + ruchomość
    • W zachodniorzymskim p. wulgarnym ta zasada nie miała zastosowania, gdy budujący uzyskał zgodę właściciela gruntu, na którym chciał budować
  52. Testament zmienną jest bowiem wolą zmarłego aż do samego kresu życia
    • Testamentus ambulatiora est enim voluntas defuncti usque ad vitae supremum exitum
    • Testament moze zostać zmieniony w dowolnym momenci
  53. Jeden świadek, żaden świadek
    • Testis unus, testis nullus
    • Najczęstszym dowodem w procesie były zeznania świadków
    • Od Konstantyna Wilkiego dowód stanowiło zeznanie min. 2 świadków
  54. Trzech tworzy stowarzyszenie
    • Tres faciunt collegium
    • Od ust. XII tablic swoboda stowarzyszeń - dla jego stworzenia udziałco najmniej 3 osób
  55. Nie należy dawać posłuchu czczym głosom ludu
    Vanae voces populi non sunt audiendae
  56. Nie wolno występować przeciwko temu co wynika z własnych czynów
    Venire contra factum proprium nemini licet
  57. Siłę wolno odeprzeć siłą
    • Vim vi repellere licet
    • Zezwolenie na samopomoc i obronę konieczną
  58. Siła wyższa jakiej ludzka słabość nie jest w stanie się oprzeć
    • Vis maior cui humana infirmitas reistere non potest
    • Siła wyższa - zdarzenie o charakterze katastrofalnych działań przyrody, czy też nadzwczajnych zaburzeń życia zbiorowego.
    • Jako przyczyna zwalniajaca dluznika z obowiazku świadczenia występuje w tych sytuacjach, w których dłużnik otrzymał rzecz z majątku wierzyciela, by następnie ją zwrócić, a uczynić tego nie mógł, bo rzecz utracił
    • Jeśli nastąpio to z powodu działania is maior to dłużnik był wolny od odpowiedzialności
  59. Chcącemu nie dzieje się krzywda
    Violenti non fit iniuria

What would you like to do?

Home > Flashcards > Print Preview