Rzym - Repetytorium - III

Card Set Information

Author:
riatoz966
ID:
311904
Filename:
Rzym - Repetytorium - III
Updated:
2015-11-23 14:03:17
Tags:
das
Folders:
Rzym-Repetytorium
Description:
dsa
Show Answers:

Home > Flashcards > Print Preview

The flashcards below were created by user riatoz966 on FreezingBlue Flashcards. What would you like to do?


  1. Podmiot prawa
    Osoba, która ma zdolność prawną, czyli zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków
  2. Podział podmiotów prawa
    • Osoby fizyczne - jednostki ludzkie ze zdolnością prawną
    • Osoby prawne - zw. osób lub wyodrębnione masy majątkowe, którym przyznano zdolność prawną
  3. Zdolność do czynności prawnych
    Zdolność do osobistego (samodzielnego) dokonywania czynności prawnych, a więc samodzielnego składania oświadczeń woli, które mają na celu wywołanie skutków prawnych
  4. Zdarzenie prawne
    • Każde zdarzenie faktyczne, z którym prawo wiąże skutki prawne
    • Mogą być zależne lub niezależne od woli człowieka
    • Zależne od woli człowieka - szczególnie ważne czynności prawne (odróżnine od innych działań lub zaniechania)
  5. Podział zdarzeń prawnych
    • Niezależne od woli człowieka
    • Zależne od woli człowieka
    • A)Dozwolone - czynności prawne
    • B)Niedozwolone - inne działania, zaniechane
  6. Czynnośc prawna
    • 1)Przynajmniej jedno oświadczenie woli zmierzjące do zmiany stosunków prawnych
    • Powstanie stosunku prawnego / Zmiana lub zakończenie wciąż wiążącego istniejącego uprzednio stosunku prawnego
    • 2) Czynność konwencjonalna - prawo określa sposób dokonania, często też formę i skutki
    • 3)Działanie celowe - podejmowana w określolonym celu - zwłaszcza nabycie, zbycie lub inne rozporządzenie swoim prawem
    • 4)Negotium - najbliższy rzymski odpowiednik tego terminu; działanie niedeliktowe, najczęściej polegające na zawarciu umowy obligacyjnej
  7. Wymogi ważności czynności prawnej
    • Posiadanie zdolności do czynności prawnych przez podmiot składający oświadczenie woli (a gdy ograniczona zdolnosc, dopelnienie wymogów sanujących ów brak)
    • Zgodność działania z prawem (zakaz działania wbew ustawie [contra legem] i obchodzenia jej [in fraudum legis] - ogólna przyczyna nieważności od czasów Justyniana)
    • Zgodność z dobrymi obyczajami (boni mores) - początkowo rozpatr. kazuistycznie - od okr. poklas. ogólna przyczyna nieważności
    • Dochowanie wymogów formalnych
    • Brak wad oświadczeń woli
  8. Czynności na przestrzeni wieków
    • Okres archaiczny
    • Przwiązywanie dużej wagi do formy, bo to gwarant osiągnięcia celu, bo oceniano o ważności na podst. odpowiedniej formuły lub gestu
    • Republika (szczególnie od I p.n.e.)
    • Większy nacisk na rzeczywisty zamiar stron, wolę wewnętrzną (voluntas), indywidualną podmiotu
    • Zwracanie uwagi na zgodność woli z samym jej oświadczeniem
    • Późna republika i okr. klasyczny
    • Zasada interpretacji ośw. woli w odniesieniu do poszczególnych rodz. czynności prawnych (mortis causa/inter vivos itp.)
  9. Nieważność czynności prawnej
    • Bezwzględna
    • Uważany za nieistniejący w sferze prawnej lub istniejący ale niewywołujący skutków w sferze prawnej (akt nieskuteczny)
    • Ius civile znało tylko ten przypadek nieważności jako nieważność z mocy prawa (ipso iure)
    • Na nieważnośc aktu ipso iure mógł się powołać każdy - magistratura i sąd powinny były brać to pod uwagę
    • Względna
    • Akt ważny i skuteczny w sferze prawnej, ale mógł być zaczepiony (zaskarżony) przez str. zainteresowaną usunięciem lub uniknięciem takich skutków
    • Na podst. I. Praetorium ważności mogły być pozbawione nie tylko akty prawne zgodne z i. praetorium, ale i z i. civile
    • Środki jakimi pretor wpływał na skuteczność czynności prawnej (z urzędu lub zaskarżenia-wniosek zainteresowanego)
    • 1)Denegatio actionis - odmowa przez pretora skargi z ważnego wg i. civile aktu; zawsze stos. z urzędu
    • 2)restitutio in integrum - przywrócenie do stanu poprzedniego dla usunięcia skutków danej czynności ważnej wg i. civile - na wniosek strony
    • 3)exceptio - zarzut, który strona pozwana z aktu ważnego wg civile mogła przeciwstawić skardze powoda - na wniosek osoby, która chciałaby uniknąć skutków dokonanej czynności
  10. Rodzaje nieskuteczności czynności prawnych
    • Ze względu na zakres (nie)skuteczności
    • Całkowita - cały akt nieważny
    • Częściowa - nieważne niektóre klauzule
    • Ze względu na chwilę wystąpienia nieważności
    • Początkowa - nieważny od chwili dokonania
    • Późniejsza (następcza) w chwili dokonania ważny i skuteczny, ale w wyniku późniejszych okoliczności lub jego wzruszenia przez stronę stał się nieważny
  11. Uzdrawianie nieważnych czynności prawnych
    • Konwalidacja - convalsecere - Generalnie niedopuszczalna; sam bieg czasu nei może uzdrowić
    • Konwersja - conversio - uznanie czynności prawnej za inną, o ile spełnione zostały wymogi niezbędne dla jej ważności, a sama czynnośc miała taki sam lub podobny cel
    • Zatwierdzenie - ratihabitio - późniejsze nadanie czynności ważności po ustaniu przyczyny jej nieważności
  12. Skutki czynności prawnych
    • Czynnośc prawna to przynajmniej jedno oświadczenie woli, które ma charakter celowy - celem jest wywołanie skutków prawnych, jakie prawo wiąże z dokonamiem danej czynności
    • Skutki prawne - powstanie,zmiana,ustanie stosunku prawnego
    • W szczególności można było nabyć lub zbyć prawo
    • Skutki mogły wystąpić od razu między składającymi ośw. woli (inter vivos) lub zostać zastrzeżone na wypadek śmierci składającego ośw. (mortis causa)
    • Skutki od dokonania czynności i dot. tylko czasu następującego po niej (od zaraz=ex nunc) lub moc wsteczna do jakiegoś momentu w przeszłości (od wtedy=ex tunc)
  13. Nabycie prawa
    • 1) Pierwotne
    • Nabywca nie wywodzi swojego prawa od poprzednika; Uzyskuje prawo niezależnie od prawa poprzednika
    • 2)Pochodne
    • Nabywca wywodzi i opiera swe prawo na prawie poprzednika
    • Nikt nie może przenieść na drugiego więcej praw niż sam posiada
    • a)Translatywne - nabywca otrzymywał takie samo prawo ( w tym samym zakr. i treści) jak miał zbywca
    • b)Konstytutywne - w mniejszym zakresie (o innej treści) niż miał zbywca
    • a)Pod tyt. szczególnym (successio singularis) - jeden określony akt prowadzi do nabycia jednego określonego prawa
    • b)Pod tyt. ogólnym (successio generalis) - jeden okr. akt prowadzi do nabycia całości praw poprzednika
  14. Podział czynności prawnych
    • Wyróżniane obecnie, ale znane prawu rzymskiemu
    • Liczba stron
    • Jednostronne - do dokonania czynności wystarcza ośw. woli 1 osoby
    • Dwu i wielostronne - Do dokonanie minimum 2 oświadczenia; szczególnie ważne umowy - zawsze 2 strony (wierzyciel i dłużnik, nawet jeśli wiele osób); str. mogą być względem siebie wzajemnie W i D
    • Moment zaistnienia skutków prawnych
    • Między żyjącymi (inter vivos) - skutki za życia osób dokonujących czynności
    • Na wypadek śmierci (mortis causa) - skutki po śmierci osoby, która dokonała czynności
    • Koniecznośc dochowania wymogów formalnych
    • Formalne - konieczne zachowanie okr. formy
    • Nieformalne - wystarczy oświadczenie woli w dowolnej formie
    • Ekwiwalencja świadczeń
    • Odpłatne - pod tytułem darmym (causa lucrativa); na podst. czynności 1 str., druga uzyskuje przysporzenie majątkowe
    • Nieodpłatne - Pod tyt. odpłatnym (causa onerosa) - świadczenie 1 strony odpowiada na świadczenie ekwiwalentne drugiej
    • Zakres zobowiązania stron
    • Ścisłego prawa - str. zobowiązane do tego co zawarte w treści danego typu aktu
    • Dobrej wiary (bonae fidei) - str. zobowiązne do świadczeń wynikających z typu aktu + tego co zostało rzeczywiście ustalone + tego co wynikało z zasad uczciwego obriotu i zaufania względem kontrahenta)
    • Skutek w zakr. rozporządzenia prawem
    • Zobowiązujące - celem zobowiązanie do spełnienia jakiegoś świadczenia
    • Rozporządzające - celem dokonanie rozporządenia prawem
    • Zależność od podst. lub celu prawnego (causa) 
    • Abstrakcyjne - ważność czynności nie zależała od jej podst. prawnej - ta z natury rzeczy istniała, ale nie była tu prawnie relewantna
    • Kuzalne - ważność czynności zależala od podst. prawnej jej zawarcia; podst. musiała więc istniejć i być akcpetowalna z pkt. widzenia reguł prawnych i dobrych obyczajów
  15. Oświadczenie woli
    Zewnętrzne objawienie woli wewnętrznej - powinno ją odzwierciedlać
  16. Sposoby złożenia oświadczenia woli
    • A)Złożenie oświadczenia woli w sposób formalny - najczęściej uroczysty
    • B)Złożenie oświadczenia woli w sposób nieformalny - brak określonego sposobu - ma to być przeakzene w sposób zrozumiały dla drugiej str. i innych uczestników obrotu prawnego
    • B1)Oświadczenie wprost - słowo,znak,pismo; wskazanie palcem, skinienie głową, złożenie oświadczenia w liście lub przez posłańca ( o ile nie wymagana osobista obecność stron
    • B2)Czynności konkludentalne - takie działanie, które po uwzględnieniu okoliczności nie pozostawia wątpliwości do do powziętej woli
    • B3) Milczenie - zasadniczo to nie wyrażenie woli, ale czasem potrzeba wyraźnego zaprzeczenia - jeśli go nie ma - zgoda
  17. Interpretacja oświadczeń woli
    • Wymóg zgodności między wolą wewnętrzną, a jej objawem zewnętrznym
    • Jeśli słowa, w których strony oświadczyły wolę pozwalją na jednoznaczne stwierdzenie, czego chciały - nie należy wątpić w ich zamiarty
    • DOKKKOŃCZYĆ
  18. Materialna struktura czynności prawnej
    • Pobudka - czynniki, które motywują dany podmiot do dokonania czynności
    • Świadomość - aspekt intelektualny, znajomość rzeczywistego stanu rzeczy i przekonanie o chęci jego zmiany
    • Wola - aspekt woluntatywny - dążenie do zmiany istniejącego stanu rzeczy przez dokonanie czynności prawnej
    • Oświadczenie woli - manifestacja woli w sposób zrozumiały dla podmiotów (uczestników życia społ.)
  19. Niezgodność woli z oświadczeniem
    • Świadoma niezgodność
    • Zastrzeżenie potajemne
    • Oświadczenie woli nie na serio - w żartach lub dla nauczania
    • Symulacja - względna/bezwzględna
    • Nieświadoma niezgodność
    • Pomyłka
    • Błąd (Error..) - co do typu czynności (in negotio) / co do osoby (in persona)/ co do przedmiotu umowy (in corpore)
  20. Świadoma niezgodność woli z oświadczeniem
    • Zastrzeżenie potajemne - reservatio mentalis
    • Znamiona - Potajemne zastrzeżenie oświadczającego, że jego wola jest inna niż oświadcza
    • Skutki - Bez znaczenia prawnego, bo nie dostępne dla świata zewnętrznego + czynnośc prawna dochodzi do skutku w formie oświadczonej
    • Oświadczenie woli nie na serio
    • Znamiona - z okoliczności towarzyszących złożeniu oświadczenia wynika, że oświadczający nie ma woli wywołania skutków
    • Skutki - nie pociąga żadnych skutków prawnych
    • Symulacja (simulatio) bezwzględna
    • Znamiona - Strony zawierają czynnośc prawną pozorną bez zamiaru zawarcią pod jej pozorem jakiejkolwiek innej czynności prawnej
    • Skutki - Czynność symulowana jest nieważna
    • Symulacja (simulatio) względna
    • Znamiona - str. zawierają czynność pozorną, ale pod jej pozorem obie chcą, aby nastąpiły skutki innej czynności
    • Skutki - ważna o ile spełnione wymogi jej ważności i jeśli nie sprzeciwia sie prawu i dobrym obyczajom
  21. Nieświadoma niezgodność woli z oświadczeniem
    • A)Pomyłka
    • Znamiona - mylne oznaczenie przedmiotu, jednak przedmiot był tym, co do czego str. się porozumiały rzeczywiście
    • Skutki - Czynność ważna - mylne oznaczenie nie szkodzi
    • B)Błąd (Error)
    • Znamiona - Mylne wyobrażenie o istotnym stanie rzeczy - prawnym lub faktycznym (ten kto działa pod wpływem błędu, nie ma woli)
    • Skutki - Wpływał na ważnośc aktu jeśli 1)był istotny - dot. istoty czynności 2)był prawdopodobny - dał się usprawiedliwić
    • B1)Błąd co do prawa - error iuris - nie traktowany jako usprawiedliwiony (ignorantia...), chyba że małoletni (do 25)/ kobiety / żołnierze / wieśniacy
    • B2)Błąd co do elementów stanu faktycznego - nieznajomość faktu
    • B2.1)Error in negotio - błąd co do ele. stanu faktycznego, niezanjomość faktu - nieważność czynności
    • B2.2)Error in persona - błąd co do identyczności osoby, z którą dokonywano czynności lub której dana czynnośc miała dot. - nieważność, jeśli do osoby przywiązywano szczególne znaczenie
    • B2.3)Error in corpore - błąd co do identyczności przedmiotu, do którego odnosiło się ośw. - nieważność czynności
  22. Pobudka i jej znaczenie
    • Generalnie czynniki nie miały znaczenia dla czynności i nie były brane pod uwagę
    • Wyjątki:
    • 1)Własny błąd co do motywu (error in motivs)
    • 2)Błąd wywołany podstępem kontrahenta (dolus)
    • 3)Bojaźń wywołana bezprawną groźbą (metus)
  23. Własny błąd co do motywu
    • A)Error in motivs
    • B)Error in substantia, in materia, in qualite
    • Osoba, która dokonuje czynności działą pod wpływem własnej błędnej pobudki
    • Skutki
    • Ad.A) Z reguły brak znaczenia dla ważności czynności / jeśli error probabilis - skutki mogły być uchylone / Tendencja do uwzględniania pobudki przy aktach pod tyt. darmym
    • Ad.B) Błąd dot. istotnych właśc. przemdiotu - mogły skutki być uchylone, jeśli str. wykazała, że mylne wyobrażenie było jedyną pobudką dokonania czynności
  24. Podstęp (dolus)
    • Znamiona - Działanie mające na celu oszukanie osoby, z którą dokonuje się czynności prawnej;
    • 1)Wywołanie fałszywego wyobrażenia o faktycznym stanie rzeczy
    • 2)Nieinformowanie kontrahenta o faktycznym stanie rzeczy
    • Ochrona pokrzywdzonego 
    • 1)Actio de dolo Skarga w przypadku spełnienia świadczenia z aktu dokonanego pod wpływem podstępnego działania drugiej strony - o wynagr. szkody
    • 1.1)Czynnie legitymowana - osoba, która dokonała czynności pod wpływem podstępnego działania i spełniła świadczenie z takiego aktu
    • 1.2)Biernie legitymowana - sprawca oszustwa i inne osoby, które przyczyniły się do powst. szkody przez nieuczciwe działanie
    • Charakter subsydiarny skargi - strona poszkodowana nie miałą do dyspozycji innego śr. gwarantującego jej ochronę prawna
    • Skarga należała do actiones famosae - zasądzenie jej pociągało za sobą infamię
    • 2)Exceptio doli - Zarzut procesowy, który mógł być przyznany w 2 syt.
    • 2.1)Exceptio doli specialis - osoba, która dokonała czynności pod wpływem podstępu kontrahenta, ale nei spełniła jeszcze świadczenia, a nieuczciwy kontrahent wniósł skargę o dopełnienie zobowiązzania
    • 2.2)Exceptio doli generalis - strona pozwana z uczciwie dokonanego aktu, ale skarga wniesiona o dopełnienie świadczenia miała znamiona działania nieuczciwego
    • Charakter subsydiarny - nie brany pod uwagę w przypadku czynności prawnych dobrej wiart, bo okoliczności brane pod uwagę z urzędy
    • 3)Restitutio in integrum propter dolum - pozaprocesowy środek restytucyjny z powodu nieuczciwego działania strony, mający na celu przwyrócenie stanu poprzedniego
    • Na wniosek strony, która dokonała czynności pod wpływem nieucziwego kontrahenta
  25. Przymus psychiczny wywołujący obawę (vis ac metus)
    • Znamiona
    • Vis compulsiva -Obawa przed utratą jakiegoś cennego dobra (obiektywnie cenne - rodzina itp.)
    • Vis absolutia - przymus fizyczny - zawsze powodował nieważność katu prawnego (brak woli po str. prymuszonego)
    • Śr. ochrony pretorskiej od I p.n.e. - przyznanie zależne od charakteru groźby - musiała:
    • 1)dot. utraty dobra cennego obiektywnie
    • 2)Bezprawna
    • 3)Zrealizowana niezwołcznie
    • 4)Na tyle poważna,  by przestraszyć człowieka odważnego
    • Ochona pokrzywdzonego
    • 1)Actio z formula Octaviana - celem skargi uzyskanie zwrotu all rzeczy uzyskanych gwałtem lub groźbą
    • 2)Actio quod metus causa - gdy przymuszony spełnił już świadczenie z akdu dokonanego pod wpływem obawy
    • 2.a) Jeśli skarga w ciągu roku od szkody - celem uzyskanie 4x wartości szkod
    • 2.b) Jeśli minął rok od szkody do skargi - 1 x wartość 
    • 2.1)Czynnie legitymowana - dokonała czynności pod wpływem groźby i spełniła świadczenie z takiego aktu
    • 2.2)Biernie legitymowana - ten kto posługując się groźbą, wywołał bojaźń i każda osoba, która odniosła z tego korzyść
    • 3)Exceptio metus 
    • Dokonaa czynności ale jeszcze nie spełniła świadczenia, a ten kto groził żądałsądowo spełnienia świadczenia
    • 4)Restitutio in integram propter metum 
    • Pozaprocesowy ś. restytucyjny mający na celu przywrócenie stanu porpzedniego - na wniosek str., która dokonała czynności pod wpływem groźby
  26. Formalna struktura czynności prawnej
    • Obejmuje elementy treściowe, które w pierwszej kolejności zależą od typu czynności
    • Mogą byc przez strony w określonym zakresie zmodyfikowane lub uzupełnione

What would you like to do?

Home > Flashcards > Print Preview